Obraz Rembrandta Powrót syna marnotrawnego zdobi ściany petersburskiego Ermitażu. Stojąca postać ojca i klęczący przed nim syn. Ojciec z narzuconym na ramionach czerwonym płaszczem, syn z pochyloną głową. Gra światła i cienia tak została wykorzystana przez artystę, że niemal cała uwaga widza skupia się na błogosławiących, spoczywających na ramionach syna, dłoniach ojca. Biografowie twierdzą, że …
We wszystkich kulturach daje się zauważyć skłonność człowieka do otaczania czcią sławnych przodków. W kulturze zachodnio-europejskiej zakorzeniona jest ona na gruncie helleńsko-rzymskim. Kult świętych nie jest więc w pełni wytworem chrześcijaństwa, lecz specyficzną adaptacją tendencji istniejących w ludzkiej naturze. Spośród całej gamy autorytetów na piedestale stawiano najchętniej wzorce moralne. Seneka mówił: Longum est iter per …
Bogaty senator rzymski, który podczas swej wieloletniej kariery politycznej pełnił wiele funkcji, łącznie z zajmowaniem stanowiska legata rzymskiego w Bitynii i Poncie, Pliniusz Młodszy, wystosował na początku II stulecia list do cesarza Trajana, w którym dopytuje się o sposób postępowania z chrześcijanami, przeciw którym rzucano wówczas liczne oskarżenia. Według autora listu jedynym błędem i …
Read more „Słowo wprowadzające do „Ad Nicetam redeuntem in Daciam” Paulina”
Jedni twierdzą, że to nauka wysokich lotów, inni – że szarlataneria. Niektórzy dowodzą, że umacnia chrześcijańską wiarę, inni – że wywraca do góry nogami jej podwaliny. Są tacy, dla których to zwykłe poszukiwanie sensacji, ale i tacy, którzy dogłębnie analizują każde kolejne odkrycie, by lepiej zrozumieć sposób życia i nauczanie Jezusa. Archeologia biblijna. Czy …
Hajfa jest dużym miastem. Liczy dużo ponad dwieście tysięcy mieszkańców i stanowi trzeci co do wielkości port w Izraelu. Miasto nie jest wzmiankowane w Biblii. W II w. po Chr. nazywa się je „przystanią”, a Euzebiusz z Cezarei nadaje mu nazwę Kefa. W 1750 roku beduiński szejk el-Omar zniszczył osadę, gdyż jej mieszkańcy nie płacili …
Read more „Urzekająca wizytówka miasta portowego w Izraelu. Ogrody Bahajów. Co na to Biblia?”
Na kartach Starego Testamentu natrafić możemy na opowiadanie zawarte w Księdze Wyjścia: Mojżesz zaś wziął namiot i rozbił go za obozem i nazwał go Namiotem Spotkania. A ktokolwiek chciał się zwrócić do Pana, szedł do Namiotu Spotkania, który był poza obozem. Ile zaś razy Mojżesz szedł do namiotu, cały lud stawał przy wejściu do …
William Horbury, Jewish War under Trajan and Hadrian (Cambridge University Press, Cambridge 2014). Pp. X+501, 4 maps. $110 ISBN 978-0-521-62296-7 (Hardcover) The stifling of the first Jewish uprising in 70 (73) A.D. was one of the major catastrophes in the Jewish history. Jerusalem was captured and the Temple was destructed; it meant permanent annihilation of …
Fenomen istnienia gór we wszystkich niemal religiach budził różne koncepcje i idee kultyczne. Według dawnych wierzeń, nie tylko greckich, góry zamieszkiwane były przez duchy. Kategorie „na górze” i „na dole” (świat górny i dolny) obecne są niemal we wszystkich religiach starożytności. Świat górny utożsamiano z niebem, światłem, dobrem, oświeceniem. W niektórych wierzeniach rozpowszechniła się …
Każdy zaś, kto pokłada w Nim tę nadzieję, uświęca się, podobnie jak On jest święty (1 J 3, 3) Jan apostoł był najmłodszym spośród uczniów Jezusa. Co więcej, był jedynym z apostołów, który zmarł śmiercią naturalną. Choć był prześladowany jak inni głosiciele dobrej nowiny, choć został skazany na odosobnienie na przepięknej wyspie Patmos, oblanej wodami …
Read more „„Wstęp”: J. Jaromin, Bóg jest miłością. Rozważania do Pierwszego Listu św. Jana”
Oscar Wilde w The Disciple rysuje przed swoimi czytelnikami malowniczą wersję antycznego mitu o Narcyzie: „Kiedy umarł Narcyz, nieutulone w żalu kwiaty polne poprosiły rzekę o parę kropel wody, by mogły go opłakać. ‘Och – odparła rzeka – gdyby każda moja kropla wody była łzą, nie starczyłoby mi ich, by samej opłakać Narcyza. Kocham …
Andriej Rublow – znakomicie operując światłem – w pisaniu ikon uciekał się często do prostej symboliki przedmiotów i wydarzeń. Nie przez przypadek w swym najsłynniejszym dziele Święta Trójca, na wyrażenie wspólnoty Osób Trójcy, wybrał motyw stołu – jakby wspólnego posiłku. Trzy postacie otaczają stół, na którym stoi kielich. To jeden z najgłębszych – zdaniem …
Podczas audiencji generalnej 21.11.2007 roku Benedykt XVI przyznał Afrahatowi miano „jednej z największych i jednocześnie najbardziej tajemniczych osobowości chrześcijaństwa syryjskiego w IV w.”[1]. Afrahat pochodził z rejonu Niniwy – Mosulu, a więc z terenów dzisiejszego Iraku. Utrzymywał kontakty z syryjskimi ascetami. Nie jest pewne, czy był przełożonym klasztoru lub – jak chcą niektórzy – …
Read more „„Narody zamiast narodu”. Afrahata polemika z judaizmem”
Od błogosławieństwa do cugli. Małżeństwo w oczach pisarzy wczesnochrześcijańskich A skądże zresztą możesz wiedzieć, żono, że zbawisz twego męża? (1 Kor 7, 16) Z pochodzenia Hebrajczyk, z wykształcenia faryzeusz, z powołania apostoł, Szaweł z Tarsu, po spotkaniu Chrystusa w damasceńskiej wizji okazał się także genialnym teologiem. W swych pismach nie tylko precyzyjnie wyjaśniał zawiłości chrystologii, eklezjologii …
Peter Landesmann, Anti-Judaism on the Way from Judaism to Christianity (Wiener Vorlesungen: Forschungen 5; Peter Lang: Frankfurt am Main et al., 2012). Pp. VIII+121. $33.95 ISBN 978-3-631-62132-5 (Softcover) Peter Landesmann is associated professor of the Institute of Jewish Study at the University of Vienna, but Jewish studies is not one and only field of his …
Read more „Anti-Judaism on the Way from Judaism to Christianity”
Genology studies of the gospels date back to the beginnings of Christianity. For the first time Justin Martyr felt tempted to make an attempt to determine the genres of the gospels, calling them apomnemoneumata („memories”, „things worth remembering”; 1Apol. 66,3)[1]. Earlier, Xenophon in his work referring to Socrates used the same noun. Besides, in a …
Read more „The Ancient Greek Biography and the Gospel. With Regard to a Literary Genre”