Chrześcijanie i Żydzi w związku z pożarem w Wiecznym Mieście (64 po Chr.)

Po zakończeniu znakomitej kariery dyplomatycznej na terenach dzisiejszej Turcji pochodzący z wysoko postawionej arystokratycznej rodziny Publiusz Korneliusz Tacyt oddał się pracy pisarskiej w Rzymie. Annales powstawały najprawdopodobniej w latach 114-117. Przedstawia w nich historię cesarstwa w latach 14 – 68. Dzieło, którego manuskrypty znajdują się dziś w Biblioteca Laurenziana we Florencji, oparte zostało o doskonały …

Modlitwa przed posiłkiem?

Znak krzyża przed posiłkiem – czy w czasie urlopu, w publicznych restauracjach, jest konieczny? Wszystko zależy od okoliczności. Gdyby ktoś znalazł się przy kebabie serwowanym w restauracji w Iraku, a przy stolikach obok zasiadaliby wyznawcy islamu, którzy właśnie rozmawiają o dżihadzie, ostentacyjny znak krzyża raczej nie byłby rozsądnym posunięciem. Jeśli jednak ktoś rozpoczyna posiłek w …

Czy chrześcijanie są Żydami? – perspektywa rabinacka

Nowy kształt judaizmu, który formował się w środowisku Jabne, zajął się kwestią tożsamości żydowskiej. Rabinacka halacha, z natury rzeczy o charakterze prawnym, wyraźnie precyzuje, iż Żydem zostaje się z urodzenia lub przez konwersję. Z urodzenia Żydem jest ten, kto ma matkę Żydówkę; kwestia ojca nie odgrywa tu żadnej roli. Potwierdzają to wzmianki w Misznie (Kid. …

Zgarnąć z dna duszy

Stella Zylbersztajn-Tzur urodziła się w 1925 roku w Łodzi. Tam uczęszczała do jednej z najdroższych szkół żeńskich, gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej, w której większość uczennic stanowiły Żydówki. Jej ojciec był komunistą i wcześnie wyjechał do Rosji, pozostawiając rodzinę z planem sprowadzenia jej do siebie. Plany pokrzyżowała wojna. W wieku 15 lat Stella znalazła się w łosickim getcie. …

Komunia Święta na rękę?

W wielu krajach panuje zwyczaj przyjmowania Komunii świętej „na rękę”. Czy możemy przyjąć Komunię tak, jak w Polsce, czy raczej dopasować się do większości osób w kościele? Moment przyjęcia Komunii świętej jest dla uczestników Eucharystii nie tylko chwilą podniosłą i uroczystą, ale jednocześnie intymną. Nie można wyobrazić sobie tu, w doczesności, silniejszego złączenia osoby wierzącej …

List Barnaby

Juliusz Cezar przybył do brzegów Egiptu przypuszczalnie w 47 roku przed Chr. Rzymska flota zaatakowała wówczas egipskie okręty przycumowane w aleksandryjskim porcie. Z płonących statków ogień przeniósł się na pałac królewski, a w chwilę później w mieście rozległ się krzyk „Biblioteka płonie!”. Największy zbiór ksiąg antycznego świata uleciał z dymem. Instytucja zapoczątkowana przez Ptolemeusza I …

Eucharystia – pokarm chrześcijan i zgorszenie dla Żydów

Z punktu widzenia judaizmu wydawało się niemożliwe zaakceptowanie spożywania ludzkiego mięsa z krwią. Odpowiedni nakaz Prawa głosi: „Nie wolno wam tylko jeść mięsa z krwią życia” (Rdz 9,4). Tymczasem Jezus wyraźnie zachęca do uczestnictwa w szczególnym posiłku (Eucharystia): „Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Jeżeli nie będziecie spożywali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, …

Święta liturgiczne w czasie urlopu

Maryja i Jan pod krzyżem Chrystusa, nad wejściem do zakrystii w katedrze w Segowii, Hiszpania Nikt nie ma wątpliwości, że katolicy obowiązani są do uczestnictwa w coniedzielnej Eucharystii. Wielu jednak nie do końca zdaje sobie sprawę, które z innych dni świątecznych są tzw. świętami obowiązującymi, czyli takimi, w których również należy dopełnić obowiązku uczestnictwa we …

Status kobiet w judaizmie i pierwotnym Kościele

Wydaje się, że w zestawieniu z judaizmem chrześcijaństwo dowartościowało rolę kobiety w społeczeństwie i wspólnocie religijnej. Złożyło się na to kilka czynników, spośród których wypada wymienić najistotniejsze: nauczanie Jezusa na temat godności osoby, kontynuowane przez nauczanie Pawła, iż w Chrystusie „nie ma już mężczyzny ani kobiety” (Ga 3,28)[1]; rozszerzanie się chrześcijaństwa w miastach helleńskich, gdzie …

Arystydes z Aten o Żydach

Wywodzący się z Aten Arystydes był pierwszym apologetą chrześcijaństwa. Według przekonania Euzebiusza z Cezarei miał wręczyć swą Apologię cesarzowi Hadrianowi (ok. 125 po Chr.), gdy ten przebywał w dawnej stolicy filozofów. Podobnie uczynił niejaki Kwadratus: „Arystydes także, człowiek wiary i oddany naszej religii, pozostawił – podobnie jak Kwadratus – obronę wiary skierowaną do Hadriana. Jego pismo …

Komunia święta bez spowiedzi?

Czy przystąpić do Komunii świętej, gdy mamy wątpliwości, co do czystości naszego sumienia, a na wakacyjnym wyjeździe gdy nie ma możliwości spowiedzi? Dla wielu osób spowiedź jest sprawą trudną. Dotyczy to zwłaszcza tych, których sumienie określić można jako skrupulanckie. Jest ono nie tylko wrażliwe, ale przewrażliwione. Skrupulaci najmniejsze uchybienia widzą jako grzech ciężki. Paradoksalnie, zasadniczym …

List do Hebrajczyków i teologia substytucji

Nie ulega wątpliwości, że List do Hebrajczyków jest jednym z fundamentalnych pism Nowego Testamentu, który porusza problematykę wzajemnych odniesień chrześcijan (judeochrześcijan) i pozostałych Żydów. Roman Bogacz stwierdza, że jest on poświęcony „misji Chrystusa w jej różnych aspektach, realizowanych na przestrzeni historii zbawienia, a szczególnie kwestii Nowego Przymierza w odniesieniu do Starego”[1]. To głównie w oparciu …

Mentalność grecko-hellenistyczna a mentalność żydowska

Ruiny antycznych budowli na Lindos, Grecja (fot. M. Rosik) Myślenie Hebrajczyków zakotwiczone jest w pojęciach i obrazach konkretnych, nie abstrakcyjnych. Liczyły się dla nich wydarzenia historyczne i ich wpływ na chwilę obecną. Pojęcia abstrakcyjne początkowo w języku hebrajskim nie istniały w ogóle; z czasem zaczęto je tworzyć w oparciu o nazwy konkretnych przedmiotów czy zjawisk. …

Filon z Aleksandrii i alegoria biblijna w egzegezie chrześcijańskiej

Na długo przed Filonem judaizm aleksandryjski uległ w pewnym stopniu hellenizacji, ale też hellenizm został poddany procesowi „judaizacji”. Innymi słowy idee żydowskie i helleńskie w Aleksandrii przenikały i kształtowały się wzajemnie[1]. Filon z Aleksandrii, postanowił swymi pismami przybliżyć poganom religię żydowską[2]. „Wyjątkowość pism Filona polega na tym, że ich autor był człowiekiem niezwykle wrażliwym na …

Miejsca spoczynku

Czas podróżowania, to wyjątkowa okazja do kontemplowania pięknych krajobrazów. Czasem, na horyzoncie, poza zamkami i pomnikami przyrody, widzimy cmentarze. Jak oddawać cześć spoczywającym tam zmarłym? Przed laty wpadła mi w ręce książka van der Meerscha, zatytułowana Ciała i dusze. Autor pisał: „Człowiek godzi się na to, że dalej nie ma nic, kiedy myśli o sobie. …