Niedziela ze Słowem

„Aby tym obficiej zastawić wiernym stół słowa Bożego, należy szerzej otworzyć skarbiec biblijny, tak by w określonej liczbie lat odczytać ludowi ważniejsze części Pisma świętego” (Konstytucja o Liturgii Świętej Soboru Watykańskiego II Sacrosanctum Concilium 52).

Niedziela ze Słowem

XIII C

Panorama z wieżowca Sky Tower, Wrocław (fot. M. Rosik) LISIE PAŁACE Należące do drapieżników lisy najczęściej budują swoje nory na pagórkach, na wzgórzach, w wąwozach i na urwiskach. Wybierają żyzne i dobrze osuszone gleby. Jamy budowane w pobliżu korzeni drzew mogą ponoć przetrwać przez dziesiątki lat. Niekiedy korytarze drążone w glebie przez lisy mogą sięgać kilkunastu metrów. Słynące ze sprytu zwierzęta potrafią także znakomicie oczyszczać wiosną swe kryjówki i przygotować je na przyjęcie młodych. Cechy, które sprawiają, że drapieżniki potrafią ...
Niedziela ze Słowem

Mądrości niemądre

fot. M. Rosik Ludowa mądrość ukuła bardzo nieprawdziwe przysłowie: Kogo Pan Bóg kocha, temu krzyże daje. Nieprawdziwe, bo zakłada ono, że Bóg nie wszystkich kocha. A chyba nie ma większego kłamstwa niż twierdzenie, że Ten, który za każdego z ludzi oddał własnego Syna, nie wszystkich kocha. Przecież to On zesłał na świat Jezusa, aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie. Zesłał Jezusa, nie krzyż. Bo Bóg nie zsyła krzyży. Wzywa nas do podjęcia własnego krzyża, nie zaś krzyża zesłanego ...
Niedziela ze Słowem

PRZESTRZEŃ, KTÓRA OGARNIA WSZYSTKO

fot. M. Rosik Szwedzki lekarz polskiego pochodzenia, Axel Munthe, praktykował między innymi w Rzymie i na Capri. Żył na przełomie XIX i XX stulecia. Był lekarzem nadwornym rodziny królewskiej w Sztokholmie. Choć dorobił się fortuny, znali go dobrze wszyscy biedacy Rzymu. Po kilku latach nieprzerwanej pracy przyjaciele wysłali go na odpoczynek. Zaproponowali Finlandię. Gdy pewnego ranka Munthe przypinał narty, zobaczył w porzuconej gazecie nagłówek „Epidemia w Neapolu”. Odpiął deski i wsiadł do pierwszego pociągu do Włoch. Spoglądając na chorych, mówił: ...
Niedziela ze Słowem

Renesansowa Trójca

fot. M. Rosik Jedno z najbardziej znanych malarskich przedstawień Trójcy Świętej wyszło spod pędzla piętnastowiecznego Włocha Tommaso do Ser Giovanni do Simone, znanego jako Masaccio. Zanim na jego płótnach pojawiły się wzniosłe motywy religijne, zasłynął jako jeden z pierwszych artystów Zachodu, który z upodobaniem przybliżał widzowi anatomiczne szczegóły nagiego ciała ludzkiego. Nie kto inny, jak sam Filippo Brunelleschi, autor kopuły w katedrze florenckiej, wpoił mu wiedzę o matematycznych proporcjach. Korzystając z niej skrupulatnie, Masaccio wpisał trzy postacie Trójcy w ramy ...
Niedziela ze Słowem

Herbert i ekonomia

fot. M. Rosik Lubię powracać do niektórych książek. Mam nawet w swojej bibliotece półkę z powieściami, które otwierać mogę na chybił – trafił i nigdy się nie zawodzę. Jedna z książek nosi tytuł Mgławice ziemi. Robinson przedstawia taką scenę: do młodego lekarza, który mieni się być chrześcijaninem, przychodzi w odwiedziny jego przyjaciel, również lekarz, niewierzący. Po dwóch godzinach rozmowy, gdy gość opuszcza dom przyjaciela, mówi: „Przyszedłem do ciebie, bo szczycisz się być chrześcijaninem. Chciałem usłyszeć cos o Bogu, który nas kocha. Chciałem ...
Niedziela ze Słowem

Jezusowa Odyseja do nieba

fot. M. Rosik  Przypisywana Homerowi „Odyseja” powstała w VIII w. przed Chr. Łukasz pisał kilkadziesiąt lat po zmartwychwstaniu Chrystusa. Homer w swoim geniuszu fabułę poematu zakuł w kształty heksametru. Ewangelista z Antiochii pisał wyszukaną nieco, aczkolwiek zrozumiałą prozą. „Odyseja” składa się z dwudziestu czterech części, dzieło Łukasza natomiast podzielone zostało na dwadzieścia cztery rozdziały. Ta ostatnia zbieżność to oczywiście zwykły przypadek. Nie wiadomo jednak, czy przypadkiem jest również i to, iż Łukaszowa Ewangelia rozpoczyna się i kończy w świątyni jerozolimskiej. ...
Niedziela ze Słowem

Lekarstwo miłości

fot. M. Rosik Psychologowie wskazują na dwa możliwe skutki studenckiego zakochania się: stan taki albo powoduje roztargnienia w nauce albo wręcz przeciwnie, wzmaga aktywność intelektualną. Podobno pierwsza reakcja jest dużo bardziej powszechna. Erich Fromm pytał  kiedyś: „Czy miłość jest sztuką?”. I odpowiadał sam sobie: „Bo jeśli tak, to wymaga wysiłku i wiedzy”. Jezus przedstawia zupełnie oryginalnie relację pomiędzy miłością a nauką: „Jeśli kto Mnie miłuje, będzie zachowywał moją naukę” (J 14,23). Znakiem miłości do Chrystusa jest zachowanie Jego nauki. Jakiej? ...
Niedziela ze Słowem

Aplikacja Duch Pocieszyciel

fot. M. Rosik Wielkie sieci komórkowe uruchomiły aplikację zwaną „przypominaczem”. Nie musimy już pamiętać o terminie utraty ważności dowodu osobistego, spotkaniu z klientem czy urodzinach przyjaciółki. W odpowiednim czasie sms sam przypomni nam o ważnych wydarzeniach. Przypominanie staje się powoli kwestią cyberprzestrzeni. Semickie rozumienie przypominania, pamiętania czy wspominania odbiega zdecydowanie od pokrewnej idei w cywilizacji zachodnioeuropejskiej. W mentalności ukształtowanej przez filozoficzną myśl starożytnych Greków i prawniczą myśl antycznych Rzymian „przypomnieć sobie” to pobiec myślą w przeszłość – jakby przenieść się ...
Niedziela ze Słowem

Dzień przed

Elisabeth Kübler Ross, autorka zaliczanej już do klasyki książki „Rozmowy o śmierci i umieraniu” twierdzi, że na ostatnim, wyróżnionym przez nią piątym etapie świadomego przygotowania się nieuleczalnie chorych osób do odejścia, liczą się rzeczy absolutnie najważniejsze. Jest to etap akceptacji nadchodzącej śmierci. Na dzień przed swą śmiercią, podczas wieczerzy paschalnej Jezus przekazuje uczniom ostatnie pouczenia. Objawia im sedno całej etyki chrześcijańskiej. Mówi o miłości. Nie zatrzymuje się jednak na starotestamentowym przykazaniu: będziesz miłował bliźniego jak siebie samego. To stanowczo za ...
Niedziela ze Słowem

Wybrał katolicyzm

Urodził się tuż po II wojnie światowej w Mediolanie w rodzinie właściciela jednego z największych na świecie koncernów medialnych „Arnoldo Mondadori S.p.A.”. Gdy miał dwa lata, jego rodzice rozwiedli się. Wychowywała go matka i dziadek. W ich domu w ekskluzywnej dzielnicy miasta bywali często Tomasz Mann i Walt Disney. Atmosfera, w której dorastał młody Leonardo, była całkowicie antyreligijna. Jako młody człowiek został członkiem antyklerykalnej formacji socjalistycznej. W 1968 roku ożenił się z Paulą Zanussi, córką milionera. Małżeństwo przetrwało siedem lat. ...
Niedziela ze Słowem

Na niwach zielonych

fot. M. Rosik Beduini to koczownicze plemiona arabskie, które żyją jeszcze na pustynnych i górzystych terenach dawnej Palestyny. Zajmują się głównie wypasem owiec. Zadziwiające, że nawet kilkudziesięciu osobowa grupa Beduinów potrafi posługiwać się sobie tylko zrozumiałym językiem i pielęgnować właściwe im zwyczaje. Żyjąc z dala od miast i większych osiedli, wieczorami zasiadają przy ognisku przed swoimi namiotami, by długo rozmawiać, śpiewać, ale także trzymać straż nocną przy swych stadach. Niekiedy okazuje się to konieczne, gdyż zdarzają się przypadki kradzieży owiec. ...
Niedziela ze Słowem

Katolicyzm w sercu Florydy

fot. M. Rosik Niedaleko Naples na Florydzie działa uniwersytet zupełnie niezwykły. Nosi miano Ave Maria, a jego założycielem jest jeden z najbogatszych ludzi USA, Tom Monaghan. Nowoczesne boiska sportowe i sale komputerowe sąsiadują z kaplicami i oratoriami. Studenci zachęcani są do uczestnictwa w codziennej Eucharystii, a pośród zajęć znajduje się miejsce na krąg biblijny. W ciągu dnia w miasteczku uniwersyteckim sprawuje się około dwudziestu mszy świętych. Ważnym miejscem w kampusie jest stale czynny konfesjonał. Na stronie internetowej uniwersytetu można odsłuchać ...
Niedziela ze Słowem

Małpowanie czy naśladowanie?

Piazza del popolo, Rzym (fot. M. Rosik) Kto odwiedził kiedykolwiek kaplicę seminaryjną czy zakonną, niemal na pewno wśród brewiarzy, Biblii i duchowych lektur pozostawionych w ławce przez kleryków czy nowicjuszki natrafił na niewielkie dzieło Tomasza à Kempis O naśladowaniu Chrystusa. Grecka idea naśladownictwa doskonale wyraża obrazowość śladów stóp odbitych na piasku: uczeń naśladując nauczyciela, kroczy dokładnie po śladach swojego mistrza. Ta sama myśl kryje się w łacińskim wyrazie sequela– naśladowanie. Uczniowie wędrownych nauczycieli żydowskich postępowali za nimi. Nauczyciel otwierał orszak, ...
Niedziela ze Słowem

Pójdziesz dokąd nie chcesz

Plac św. Piotra, Watykan (fot. M. Rosik) We wrześniu 1943 roku, podczas okupacji Rzymu niemiecki komendant Herbert Kappler zażądał, by w ciągu doby dostarczyć mu pięćdziesiąt kilogramów złota. Tylko w ten sposób można było ocalić przez deportacją mężczyzn ze wspólnoty żydowskiej. Udało się zebrać trzydzieści pięć kilogramów. Naczelny rabin Rzymu Izrael Zolli w tej sytuacji zdobył się na krok najwyższej odwagi. Aby zmylić policję niemiecką udał się w przebraniu budowlańca do bram Watykanu. Pius XII bez wahania wręczył mu brakujące ...
Niedziela ze Słowem

Kłopoty z matematyką

Aleksandria w Egipcie (fot. M. Rosik) Na pół wieku przed Chrystusem armia Cezara dotarła do brzegów Egiptu. Gdy zajął się ogniem Pałac Królewski, nie trzeba było długo czekać, by w płomieniach stanęła największa biblioteka starożytnego świata, założona trzy wieki wcześniej przez Ptolemeusza I Sotera. Ogień pożarł ponad czterdzieści tysięcy woluminów. Spłonęła biblioteka, ale nie spłonął geniusz ludzkiej myśli, który nadal kwitł w egipskiej Aleksandrii. Dzięki niemu chrześcijanie pierwszych wieków usiłowali rozwikłać znaczenie dość zagadkowego wydarzenia, które rozegrało się po zmartwychwstaniu ...
Niedziela ze Słowem

Kościół za zamkniętymi drzwiami

W ojczyźnie Newmana (fot. M. Rosik) John Henry Newman to przede wszystkim świadek wiary. Wiary, która najpierw wdarła się w jego życie jak huragan i skłoniła do podjęcia próby odnowy Kościoła anglikańskiego, następnie do powrotu do Rzymu i wreszcie do twórczego zaangażowania się w życie Kościoła katolickiego w Anglii. Pomimo upływu ponad stu lat od jego śmierci, większość jego analiz nie straciła na aktualności. Pytania, które sobie stawiał i odpowiedzi, których po wielu poszukiwaniach intelektualnych i duchowych udzielał, wciąż rodzą ...
Niedziela ze Słowem

Obrońca Piękna

fot. M. Rosik Urodzona w Tespiach, a mieszkająca w Atenach Fryne była ponoć niezwykłą pięknością. Niczym gejsza zajmowała bogatych Greków wyszukanymi tańcami, czarowała słowami oraz zadziwiała znajomością sztuki. Ta ostatnia cecha skłoniła ją pewnego razu do użycia podstępu. Jako kochanka i główna modelka Praksytelesa poprosiła go pewnego razu, by podarował jej najpiękniejszą z jego rzeźb. Artysta nie chciał zdradzić, którą cenił najbardziej. Gdy więc hetera zabawiała go w najlepsze, fałszywie podesłany goniec przyniósł wiadomość, że płonie dom rzeźbiarza. Praksyteles zawołał: ...
Niedziela ze Słowem

Gaudi, który widział Boga

W ojczyźnie Gaudiego (fot. M. Rosik) W czerwcu 1926 r. w Barcelonie było bardzo duszno. Roztargniony Antonio Gaudi w pośpiechu przemierzał miasto. Każdy dzień wypełniał pracami na budowie kościoła Sagrada Familia,  zbieraniem pieniędzy na kolejny etap prac, studiami pism teologicznych, lekturze Biblii. Codziennie też przyjmował Komunię św. Zamyślony wpadł pod nadjeżdżający tramwaj i nierozpoznanego odwieziono go do szpitala. Gdy wreszcie zorientowano się, że pacjent to szalony architekt barcelońskiej katedry, zaproponowano mu miejsce pośród równych statusem. Gaudi odmówił, tłumacząc, że wśród ...
Niedziela ze Słowem

O grzechów zatrzymaniu

Katedra w Sewilli, Hiszpania (fot. M. Rosik) Chrzcielnica i konfesjonał. Jeszcze do niedawna były nieodłącznymi elementami wnętrza każdego kościoła obrządku łacińskiego. Miejsca sprawowania dwóch sakramentów. Najbardziej powszechne określenie sakramentu głosi, że jest on „widzialnym znakiem niewidzialnej łaski”. O ile we chrzcie dokonuje się obmycie z grzechu pierworodnego, a w przypadku chrztu dorosłych – z każdego grzechu popełnionego po chrzcie, o tyle w sakramencie pojednania Bóg przebacza penitentowi grzechy popełnione po ostatniej spowiedzi. Przepięknym komentarzem do tych dwóch obrzędów zdają się ...
Niedziela ze Słowem

Piotra zmagania ze strachem

Na drogach Galilei (fot. M. Rosik) Współczesna egzegeza w duchu psychologii głębi akcentuje moment strachu w tradycji Piotrowej. Wydaje się, że pierwszy spośród apostołów rzeczywiście często borykał się z problemem strachu. Ewangeliści uwyraźniają ten fakt kilkukrotnie. Symptomatyczne jest tu opowiadanie o Piotrze kroczącym po wodzie. Strach spowodował, że zaczął tonąć. Gdy pod Cezareą Filipową Jezus oznajmił uczniom, że w Jerozolimie czekają Go prześladowania, Piotr miał wyraźną świadomość, że uczniom przyjdzie podzielić los Mistrza. Jeśli Jezus będzie prześladowany, to samo czeka ...
Niedziela ze Słowem

Posłany do posłanych

Ścianę przebogatej w dzieła sztuki Kaplicy Scrovegnich w Padwie zdobi malowidło Giotta zatytułowane „Zesłanie Ducha Świętego”. Artysta, o którym napisano, że sztukę grecką przemienił w łacińską, odchodzi od przyjętych konwenansów w ukazywaniu wydarzeń Pięćdziesiątnicy. Wieczernik, w którym przebywa dwunastu apostołów – jest już bowiem po wyborze Macieja – zamieniony został na budynek o gotyckich kształtach. Modlący się otaczają stół, siedząc wokół na ławach. Dlatego kilka postaci ukazano od tyłu. Brak wśród nich Maryi, choć Łukasz wyraźnie zaznacza Jej obecność w ...
Niedziela ze Słowem

On był w centrum

W Bawarii (fot. M. Rosik) „Odpowiedź na proste pytanie, czy Jezus z Nazaretu był wcielonym Bogiem, jest decydująca w stosunkach międzyludzkich. Dostojewski stwierdził, że od odpowiedzi na to pytanie zależy wszystko na świecie” – tak pisał we wstępie do swej autobiografii Karl Stern, wybitny psychiatra, niemiecki Żyd, który po latach duchowych poszukiwań przyjął chrześcijaństwo. Urodził się na przełomie XIX i XX wieku w Bawarii. W latach nauki w szkole średniej mieszkał u ortodoksyjnej rodziny monachijskich Żydów, jednak już wtedy zachwycił ...
Niedziela ze Słowem

Niechęć do gramatyki

Annecy, Francja (fot. M. Rosik) Grzegorz zwany Wielkim był pierwszym w historii Kościoła mnichem, który został papieżem. Żyjący w VI w. benedyktyn do klasztoru wstąpił w dniu śmierci swojego ojca. Sprzedał swoją willę w centrum Rzymu i dzięki temu mógł stać się fundatorem klasztorów na Sycylii i w Wiecznym Mieście. Przykładem wiary dla świętego namiestnika Chrystusa był nie kto inny, jak niewierny Tomasz. Pisał o nim: „Najwyższa Dobroć w przedziwny sposób to sprawiła, ze ów wątpiący uczeń przez dotknięcie ran ...
Niedziela ze Słowem

Poliglota z Bożej łaski

Katolicka szkoła podstawowa w Hong Kongu (fot. M. Rosik) Jezusowa zachęta: „Weźmijcie Ducha Świętego!” (J 20,22) doczekała się dopełnienia pięćdziesiąt dni później. Apostołowie w wielu językach głosili dzieła Boże. Badając współczesne mówienie językami w grupach charyzmatycznych amerykańscy językoznawcy stwierdzili, że ze względu na formę i kształt modlitewnego języków, a także ze względu na różnorodność kombinacji dźwiękowych, rzadkość powtórzeń i temu podobne cechy, jest rzeczą zupełnie niemożliwą sztuczne stworzenie takiej mowy poprzez świadome usiłowanie. Nie rozpoznali jednak w swych badaniach żadnego ...
Niedziela ze Słowem

Uciekając z Rzymu

Był rybakiem, człowiekiem ciężkiej pracy. Niejednokrotnie pewnie zasiadał nad błękitną taflą Jeziora Galilejskiego, by wziąć w swe dłonie sieci potrzebujące naprawy. Setki razy wypływał na jezioro i często wracał z pustymi rękoma. Pracował ciężko. Pewnego razu właśnie po nieudanym połowie doszło do spotkania, które przemieniło wszystko. Na brzegu jeziora pojawił się wędrowny nauczyciel z Nazaretu. Jedno „pójdź za Mną” zmieniło całe życie przyszłego apostoła. Odmieniło jego sposób widzenia świata, Boga, ludzi. Współczesna egzegeza w duchu psychologii głębi akcentuje moment strachu ...
Niedziela ze Słowem

BIEG PO WIARĘ

fot. M. Rosik Analiza zwyczajów pogrzebowych w Palestynie I wieku wykazuje, że szaty używane przy pochówku, całun i chusty, zwłaszcza ta, którą owijano głowę zmarłego, miały określone przeznaczenie. Po dokonaniu namaszczenia ciał zmarłych, owijano je całunem, na twarzy kładziono chustę nazywaną sudarion, a ręce i nogi przewiązywano opaskami. Proces przygotowania ciała do pogrzebu wyglądał następująco: na długim całunie kładziono wzdłuż ciało zmarłego, a następnie drugą częścią całunu przykrywano korpus, po czym owijano go w poprzek opaskami. Osobną chustę przygotowywano na ...
Niedziela ze Słowem

Przystanek „niebo”

Marzenia o raju utraconym na przestrzeni historii wyrażane były na wszelkie możliwe sposoby, jednak najzwięźlej i bardzo bezpośrednio wyraził je pewien święty zbójca: „Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego królestwa”. Ewangelista zauważył: „Gdy przyszli na miejsce zwane „Czaszką”, ukrzyżowali tam Jego i złoczyńców, jednego po prawej, drugiego po lewej Jego stronie” (Łk 23,33). Jeden z nich jeszcze tego samego dnia stał się świętym: „Zaprawdę, powiadam ci, jeszcze dziś będziesz ze Mną w raju”(Łk 23 43). Z pedagogicznego punktu ...
Niedziela ze Słowem

Stworzona przez przebaczenie

Opowieści Johna Gray’a o Wenusjanach i Marsjankach, dość popularne także i u nas, dostarczają wystarczającej liczbę dowodów, że kobieta i mężczyzna, choć z jednej gliny uczynieni, mają różne obdarowania. Mężczyzna otaczać ma płeć piękną poczuciem bezpieczeństwa, kobieta dostarczać mu winna czułości. Dość schematyczne rozumowanie mężczyzn złączone z inteligencją emocjonalną kobiet zaowocować może mądrą miłością. Przytoczony przez Jana ewangelistę epizod, w którego centrum stoi kobieta nie najcięższych obyczajów i Jezus piszący palcem po ziemi, jest dość osobliwy. Jezus, podobnie jak starotestamentowy ...
Niedziela ze Słowem

Cudzołóstwo przebóstwione

Aleksandria, Egipt (fot. M. Rosik) Maria Egipcjanka żyła na przełomie V i VI w., pochodziła z Aleksandrii. Była piękna kobietą i od wczesnej młodości prowadziła rozpustne życie. Tkwiła w ciężkich grzechach przez siedemnaście lat nie odczuwając skruchy. Do jej nawrócenia przyczyniło się pewne, pozornie tylko przypadkowe, zdarzenie. Dowiedziała się, że z Aleksandrii odpływa statek do Palestyny. Płyną nim pielgrzymi na święto Podniesienia Krzyża Pańskiego. Maria, kierowana raczej ciekawością, a nie wiarą, zapragnęła popłynąć razem z nimi. W Jerozolimie od razu ...
Niedziela ze Słowem

Improwizacja miłosierdzia

źródło: wikipedia Rembrandt świadomie wybrał taką perspektywę malarską dla Powrotu syna marnotrawnego, by uwaga widza skupiała się na dłoniach ojca spoczywających na ramionach powracającego syna. To dłonie przygarniające i błogosławiące. Jakby mówiły: „Przynieście szybko najlepszą suknię i ubierzcie go; dajcie mu też pierścień na rękę i sandały na nogi” (Łk 15,22). Wybór rekwizytów nie jest przypadkowy. Pierścień oznacza przywrócenie prawa do dziedziczenia. Płaszcz to powtórne przyjęcie do godności syna. Sandały wskazują na człowieka wolnego. Niewolnicy chodzili boso. Przypowieść o synu ...
Niedziela ze Słowem

Dom w ramionach Ojca

fragment obrazu M. Malinowskiego (fot. M. Rosik) Biografowie twierdzą, że Rembrandt, malując powrót marnotrawnego syna, w pewien sposób uwiecznił tam własne doświadczenie. Jako młody człowiek był butny i przekonany o swoim geniuszu, żył w zbytku i luksusach. W krótkim czasie zdobył dużą fortunę. Okres powodzenia i pomyślności nie trwał długo. W ciągu siedmiu lat stracił najpierw trójkę dzieci, później zmarła mu żona. Pozostał sam z dziewięciomiesięcznym dzieckiem i związał się na krótko z jego niańką, ale i ten związek bardzo ...
Niedziela ze Słowem

Pytania spod gruzów wieży

fot. M. Rosik Uczestnicy kursów archeologii Uniwersytetu Hebrajskiego jako jedni z nielicznych mogą przeżyć fascynującą przygodę. Mogą zapuścić się w głąb tunelu, który powstał w Jerozolimie na osiem wieków przed Chr. Król Ezechiasz doprowadził do wnętrza miasta wodę specjalnie w tym celu wybudowanym kanałem. Tunel połączył źródło Gichon w Dolinie Cedronu we wschodniej części stolicy z Sadzawką Siloe w zachodniej części miasta. Odkryto go w 1880 roku, a największą sensację wzbudziła inskrypcja na ścianach tunelu, potwierdzająca dane biblijne. Brodząc po ...
Niedziela ze Słowem

Wybrany Syn – wybrani uczniowie

Strzegom. Konferencja „Córka Króla” (marzec 2021) Na samotną górę wynoszącą się ponad równiną Ezdrelonu można dziś wjechać taksówką. Większego przeżycia dostarcza wspinaczka. Mozolne wdrapanie się na szczyt zostaje nagrodzone – przy dobrej pogodzie! – wspaniałym widokiem dwóch innych gór: Karmelu na zachodzie i Hermonu na północy. Taki wariant wybrał Jezus (nie mając wówczas innej możliwości), który pewnego dnia pojawił się tu wraz z trzema uczniami. Sceneria, w której rozgrywa się przemienienie jest dość tajemnicza: szczyt góry, wyłaniające się niczym z ...
Niedziela ze Słowem

Piękno jest, by zachwycało

fot. M. Rosik W styczniowy poranek pewien mężczyzna zaczął grać na skrzypcach na stacji metra w Waszyngtonie. Przez trzy kwadranse wykonał sześć fragmentów dzieł Bacha. W tym czasie tysiące ludzi przeszło obok niego, zazwyczaj mijając grajka w drodze do pracy. Minęło kilka minut od rozpoczęcia koncertu, gdy pewien mężczyzna zwolnił na chwilę kroku, by wsłuchać się w grany utwór. Potem pewna kobieta wrzuciła dolara do futerału, jednak nie zatrzymała się. Podobnie reagowali inni przechodnie. W pewnej chwili trzyletni chłopiec bardzo ...
Niedziela ze Słowem

Psychologia pokusy – pokusa psychologii

Michał Archanioł, kościół parafialny w Salento, Kolumbia (fot. M. Rosik) Był czas, gdy w księgarniach religijnych pojawiły się tuziny książek rozpracowujących dokładnie grzech w perspektywie psychologicznej. Autorzy prześcigali się w wyjaśnianiu „mechanizmów pokusy”. Chętnie wyznaczali etapy na drodze, która wiedzie do grzechu. Wielu tłumaczyło, że grzech rozpoczyna się w umyśle. Dopuszczenie do siebie myśli o złym czynie jest tu zasadniczym impulsem. Myśl ta, świadomie pielęgnowana, urasta do olbrzymich rozmiarów. Potem przemienia się w pragnienie, pożądanie. A gdy ono wrasta, osoba ...
Niedziela ze Słowem

Rozdawnictwo płaszczy

fot. M. Rosik Kiedy Gandhi mieszkał jeszcze w Afryce, władze kolonialne dyskryminowały nie tylko ludność miejscową, ale wszystkich, którzy nie byli Anglikami. Chodniki wzdłuż dróg przeznaczone były jedynie dla białych; inni chodzić musieli – najczęściej boso – po zabłoconych lub pełnych kurzu drogach. Gandhi nie stosował się do przepisu. „Co zrobisz, jeśli angielski żołnierz uderzy cię i strąci z chodnika?” – zapytał go pewnego razu znajomy prawnik. „Nadstawię drugi policzek. Czy nie tak nakazał Jezus, w którego wierzysz?” – odpowiedział ...
Niedziela ze Słowem

Między głębią a mielizną

W 1986 roku w północnej części Izraela na pewien czas zapanowała susza. Poziom wody w Jeziorze Galilejskim zacznie się obniżył i … dał początek interesującemu odkryciu. Ponad taflę jeziora wyłonił się fragment starożytnej łodzi, którą datowano na I wiek po Chrystusie. Od razu nazwano ją łodzią Jezusa! Wydobywanie obiektu z jeziora trwało jedenaście dni. Z niezwykłą ostrożnością umieszczono łódź w pobliskim kibucu o nazwie Nof Ginosar i przystąpiono do prac oczyszczających i konserwacyjnych. Dopiero po dziesięciu latach wystawiono ją na ...
Niedziela ze Słowem

Jak ryba w wodzie

Krótkie spojrzenie z niewielkiego helikoptera na srebrzyste wody Jeziora Galilejskiego całkowicie uzasadnia nazwę rozlewiska. Genezaret z hebrajskiego oznacza harfę. Jezioro rzeczywiście kształtem przypomina instrument, za który ponoć chwytał król Dawid, komponując psalmy. Jezioro było świadkiem kilku cudów Jezusa: uciszenie burzy, chodzenie po wodzie czy cudowny połów ryb. Ten ostatni posłużył Nauczycielowi z Nazaretu wyjaśnieniu misji, jaką powierzył Piotrowi: „Nie bój się, odtąd ludzi będziesz łowił” (Łk 5,10). Być może zdumiony rybak nie od razu zrozumiał przenośnię. Zazwyczaj wyławiał z jeziora ...
Niedziela ze Słowem

Jezusowa mowa ciała

Amerykańskie badania o skuteczności komunikacji dowodzą, że treść wypowiedzi, czyli przekaz słowny, tylko w siedmiu procentach wpływa na wiarygodność i skuteczność komunikacji. W trzydziestu ośmiu procentach decyduje o tym ton głosu, natomiast aż w pięćdziesięciu pięciu istota przekazu zależna jest od komunikacji pozawerbalnej. To właśnie dzięki „mowie ciała” można poznać uczucia i emocje rozmówcy. Ciekawym jest fakt, że w przypadku braku spójności między przekazem słownym a „mową ciała”, przyjmujemy za prawdziwe sygnały niewerbalne. Mowa ciała Jezusa musiała być szczególnie „wymowna”, ...
Niedziela ze Słowem

O zawiązywaniu butów i handlu niewolnikami

Obraz Pietera Bruegela Starszego (ok. 1530-1569), zatytułowany Kazanie Jana Chrzciciela, zawieszony w Rheinisches Landesmuseum w Bonn, przedstawia tłum stojący przed srogim kaznodzieją, odziany w średniowieczne i renesansowe szaty niemieckiego plebsu i mieszczan. Nie podejrzewając artystę o ignorancję, należy uznać, że pragnął przekazać swoim współczesnym, iż orędzie Chrzciciela jest wciąż aktualne i skierowane do każdego pokolenia. Również i dziś rozbrzmiewa przecież Janowe wołanie: „Ja chrzczę was wodą, lecz idzie mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u sandałów”(Łk 3,16). ...
Niedziela ze Słowem

Odyseusz i kosmiczne katastrofy

fot. M. Rosik Chyba nie ma chłopięcego umysłu, którego nie zafascynowałaby historia konia trojańskiego. Przygody powracającego z mitycznej Troi Odyseusza przedstawił w pisanym heksametrem eposie Homer. Fabułę narracji oparł o schemat geograficzny: Itaka – Troja – Itaka. Bohater Odysei wyrusza ze swej rodzinnej Itaki na wojnę trojańską, by po dwudziestu latach i wielu przygodach znów powrócić wędrówki na oblaną słońcem wyspę. W ten sposób ojciec greckich poetów, Homer, wprowadził do literatury motyw wędrówki cyklicznej, który powracać będzie w tysiącach odmian, ...
Niedziela ze Słowem

Nie z tej ziemi

fot. M. Rosik Piłat wkradł się nie tylko do Credo, ale i do Ewangelii. Wyglądając zza jej kart, słyszy wyjaśnienia Jezusa:„Królestwo moje nie jest z tego świata” (J 18,36). Skąd więc jest? Temat ten obecny był, choć w odmienny niż u Jezusa sposób, w nauczaniu judaizmu. W czasie istnienia niezależnej monarchii Izraela, od Dawida aż do upadku Jerozolimy za Nabuchodonozora, królestwo Boże rozumiane było jako odwrotna strona, niebiańskie odbicie ziemskiego królestwa narodu wybranego. Naród ten rządzony był boskimi prawami przez ...
Niedziela ze Słowem

Drzewo figowe i pukający Chrystus

Holman Hunt, angielski malarz dziewiętnastowieczny, autor obrazu zatytułowanego Światłość świata, był założycielem Bractwa Prerafaelitów. Stowarzyszenie artystyczne sprzeciwiało się rygorystycznej wiktoriańskiej moralności i sztuce czystko akademickiej. Odwoływało się raczej do wzorców włoskiego renesansu. W centrum wspomnianego malowidła znajduje się postać Chrystusa z latarnią w ręku. Jezus puka do zamkniętych, zarośniętych bluszczem i trawami drzwi. Te ostatnie nie posiadają klamki. Motyw roślin i drzwi nasuwa na myśl Jezusową wypowiedź: „A od drzewa figowego uczcie się przez podobieństwo. Kiedy już jego gałąź nabiera ...
Niedziela ze Słowem

Tefillin

fot. M. Rosik Odpowiadając na pytanie uczonego w Piśmie o największe przykazanie, Jezus wskazuje na dwa istotne aspekty religijności i życia moralnego: miłość Boga i człowieka. Obydwa motywy, zaczerpnięte z Księgi Powtórzonego Prawa (Pwt 6,4-5), znane są już w judaizmie przedchrześcijańskim. W Testamentach Dwunastu Patriarchów znajdujemy napomnienie: „Zachowujcie zatem, dzieci moje, Prawo Boże, dążcie do prostoty i postępujcie w uczciwości nie zafałszowując przykazań Pana ani czynów bliźniego, ale miłujcie Pana i bliźniego okazując miłosierdzie ubogiemu i słabemu” (5,2). Tekst przykazania ...
Niedziela ze Słowem

Absolutnie najdroższy

Z Kiko Argüello, założycielem Neokatechumenatu, w Domus Galilaeae (fot. archiwum: M. Rosik) Włodzimierz Sołowiow w „Krótkiej powieści o Antychryście” opisuje w profetyczny sposób rolę chrześcijaństwa w ludzkiej historii. Powieść pisana ponad wiek temu nie traci nic na aktualności. Dowód? Wystarczy ten dialog: „Imperator zapytał: Powiedzcie mi więc sami – wy chrześcijanie: co jest dla was najdroższe w chrześcijaństwie? Starzec Jan odrzekł łagodnie: Miłościwy panie! Najdroższy jest dla nas w chrześcijaństwie sam Chrystus – On sam i wszystko, co od Niego ...
Niedziela ze Słowem

Oto Bóg królował z drzewa

fot. archiwum: M. Rosik Początki Zamku Królewskiego w Warszawie sięgają XIV wieku. Wtedy powstała Wieża Wielka, dziś zwana Wieżą Grodzką. W XVI i XVII wieku, za czasów Zygmunta III Wazy, zamek był rozbudowywany i uzyskał kształt zamkniętego pięcioboku. Był rezydencją królewską, miejscem obrad sejmu, centrum administracyjnym i kulturalnym kraju. Jedną z najważniejszych komnat w zamku jest, do dziś, Sala Tronowa. W zaprojektowaniu jej brał udział niemal cały zespół artystów królewskich. Tron króla lśni w centralnym, szczególnie eksponującym go, miejscu. Jakub ...
Niedziela ze Słowem

Jezus i służby specjalne

fot. M. Rosik Malutka wyspa Bornholm, oblana wodami Bałtyku, zachwyca ciszą i naturą. Charakterystycznym elementem bornholmskiego krajobrazu są niewielkie kościoły – rotundy, budowane na kształcie owalu osiem wieków wstecz. W Olskirke w niewielkim Olsker, drogocennym zabytkiem kultury sakralnej jest rzeźbiona ambona i stylowe freski, które nadają klimat całemu wnętrzu. Niezwykłe w swej wymowie są wizerunki czterech ewangelistów. Każdy wygląda odmiennie, jak odmienne są dzieła powstałe pod ich wprawnym piórem. A dzieła te są różne, gdyż każdy inaczej widział postać Jezusa ...
Niedziela ze Słowem

Zwykłe przeoczenie

fot. M. Rosik To był przypuszczalnie kwiecień, około 30 roku. Jerozolima spowita była głęboką ciszą. Niemal wszyscy mieszkańcy miasta pogrążeni byli jeszcze we śnie, gdy ciemność nocy zaczęła zmagać się z rodzącym się dniem. Zza horyzontu czerwoną łuną powstawało słońce. Po chwili mrok zniknął już na dobre, a nad miastem zajaśniał nowy dzień. Dla Żydów był to pierwszy dzień tygodnia. Jednak tamten poranek nie był jak inne poranki pierwszego dnia po szabacie. Tamtego poranka zabłysło światło o wiele silniejsze niż ...
Niedziela ze Słowem

Plewy rzucane na wody

Okolice Cezarei Filipowej leżą w najbardziej na północ wysuniętej części Galilei, na południowych stokach gór Hermon. Nazwa Cezarea Filipowa pochodzi od Filipa, syna Heroda Wielkiego, który po śmierci ojca – jako wyraz wdzięczności Cezarowi – zmienił  nazwę starożytnego Paneas na Cezarea, czyniąc z miasta stolicę swojej tetrarchii. W czasach Jezusa Cezarea Filipowa była miastem pogańskim, tam w sposób szczególny oddawano kult bogu przyrody Panowi. Wspomniany Filip miał przeprowadzić tu eksperyment pozwalający wskazać dokładnie źródła Jordanu: nakazał wrzucić plewy do jeziora ...
Niedziela ze Słowem

Z tamtej strony obłoków

Nad warszawskim Okęciem wisiały ciemne chmury. Za wielkimi szybami lotniska świat osnuty był szarością. Od rana nie przestawało padać ani na chwilę. Taki posępny dzień. Kiedy godzinę później samolot wzbił się ponad pułap deszczowych obłoków, mogłem zobaczyć je z innej perspektywy. Co za niespodzianka! Wyglądały całkowicie inaczej, były skąpane w słońcu, mieniły się różnymi kolorami, tworzyły fantastyczne kształty! A były to przecież wciąż te same chmury. Kiedy Jezus nad skrzącymi się wodami jeziora Genezaret zawołał „Effata!, to znaczy: Otwórz się!”(Mk ...
Niedziela ze Słowem

Duchowa laryngologia

Katedra w Ratyzbonie W ostatnich latach otolaryngolodzy poczynili duże postępy w dziedzinie wszczepiania implantu ślimakowego osobie, która całkowicie lub w dużej części utraciła słuch. To jedno z większych wyzwań, jakie staje przed tą gałęzią medycyny. Chodzi o to, by implant wszczepić do całkowicie już nieczynnego ucha wewnętrznego.  Podczas tego zabiegu we wnętrzu ślimaka umieszcza się elektrodę, która emituje impulsy elektryczne i pobudza zakończenia nerwu słuchowego. W wyniku takiej stymulacji powstaje tzw. słuch elektryczny, a pacjent zaczyna odbierać dźwięki. Wśród lekarzy ...
Niedziela ze Słowem

Dotknięcie

Na szlakach Bedy Czcigodnego. Oxford Na przełomie VII i VIII wieku bez wątpienia należał do absolutnej elity intelektualnej Europy. Zajmował się astronomią i przyrodoznawstwem, pisał podręczniki do gramatyki i sztuki oratorskiej, wydawał biografie znanych ludzi i historię Kościoła w Anglii. Beda Czcigodny z właściwą sobie erudycją komentował także Ewangelie. W uzdrowieniu człowieka głuchoniemego widział – zgodnie z całą tradycją patrystyczną – wezwanie do otwarcia uszu na słowa dobrej nowiny i korzystania z daru mowy w celu jej głoszenia: „Głuchoniemy to ...
Niedziela ze Słowem

Mądrzejszy (29.08.2021)

Benedykt XVI w Mariazell (Austria) we wrześniu 2007 roku (fot. M. Rosik) Jego droga naukowa nie była usłana różami. Poszczególne szczeble na drabinie wiedzy przechodził jednak wprawnie dzięki swej pracowitości i bystrości umysłu. Najpierw było gimnazjum w Traunstein, potem niższe seminarium duchowne w tym samym miasteczku, następnie wyższe seminarium we Freising i studia na Herzogliches Georgianum w Monachium. Po obronie doktoratu został profesorem kolejno we Fryzyndze, Bonn i Münster. Najbardziej fascynujące dla Josepha Ratzingera było zawsze stawianie pytań. Ponoć nauczył ...
Niedziela ze Słowem

Paradoksy niekonsekwencji (22.08.2021)

Kaplica przy Grocie Mlecznej, Betlejem (fot. M. Rosik) Kilka lat temu dużo humorystycznych komentarzy wzbudziło wyznanie Aleksandra Łukaszenki: „Ja prawosławnyj ateist”. Okazuje się jednak, że uśmiech może zastygnąć na twarzy, gdy uświadomimy sobie, że na 95 procent ochrzczonych katolików w Polsce, ponoć 81 procent wierzy w Boga. Mamy więc w naszym kraju nieco ponad dziesięć procent „katolickich ateistów”. Gorzej jeszcze ma się sprawa ze zmartwychwstaniem. Zaledwie około połowa katolików przyjmuje tę prawdę bez zastrzeżeń. Francuski dramaturg Fabrice Hadjadj twierdzi, że ...
Niedziela ze Słowem

Z niebios królowanie (15.08.2021)

Witraż w kościele w El Salento w Kolumbii (fot. M. Rosik) Królowa – żona króla nie odgrywa w Izraelu znaczącej roli, ta natomiast przypada królowej – matce. Kiedy rządzi Salomon, oddaje pokłon swej matce i zaprasza ją, by zasiadła po jego prawicy. Autor Pieśni nad pieśniami zanotował wezwanie: Wyjdźcie, córki jerozolimskie, spójrzcie, córki Syjonu, na króla Salomona w koronie, którą ukoronowała go jego matka, w dniu jego zaślubin, w dniu radości jego serca (Pnp 3,11). W kronikach monarchii z szacunkiem przywołuje ...
Niedziela ze Słowem

Katolicyzm z jednej chwili (08.08.2021)

Ona należała do skrajnej lewicy, on był malarzem i poetą. W latach sześćdziesiątych żyli wśród hipisów. Uważali się za anarchistów. Inni mówili o nich – rewolucjoniści. Pascal Pingault wraz z późniejszą żoną Marie-Annick chętnie sięgali po alkohol i narkotyki. Do czasu. Pewnego dnia Pascal spotkał przyjaciół, którzy przeżyli radykalne nawrócenia. Chcąc sprawdzić, czy ich przeżycie jest autentyczne, udał się za ich radą do wspólnoty Małych Braci Ewangelii Karola de Foucauld. Pingault tak wspomina tamten pobyt: „Nigdy nie widziałem wystawionego Najświętszego ...
Niedziela ze Słowem

Priorytety (01.08.2021)

Mówił o sobie często: „Jestem tylko biednym chłopem”. Rodzice sprzedali parę wołów, by mógł ukończyć seminarium. Kapłanem został w wieku dwudziestu lat. W tamtych czasach było to możliwe. W 1612 roku został proboszczem na przedmieściach Paryża, w wiosce o nazwie Clichy. To tam dostrzegł, że niemal wszyscy parafianie dotknięci są przez ubóstwo dużo większe nawet niż jego rodzina. Odkrycie to jednak było dopiero początkiem dostrzegania nędzy duchowej tamtejszych mieszkańców. Przełomowym wydarzeniem stała się spowiedź pewnego wieśniaka, który wyznał, że przez ...
Niedziela ze Słowem

Ze słownikiem w ręku (25.07.2021)

Przed cudownym rozmnożeniem chleba Jezus zadaje Filipowi pytanie: „Skąd kupimy chleba, aby oni się posilili?” (J 6,5). Ewangelista dodaje, że Jezus mówił to, wystawiając apostoła na próbę. Gdybyśmy sięgnęli do słownika, okazuje się, że greckie peiradzo znaczy tyle co „kusić”. Z tego samego rdzenia pochodzi rzeczownik „pokuszenie”, który pojawia się w dyskutowanej ostatnio prośbie Modlitwy Pańskiej. Czy Jezus „kusił” Filipa? Jak rozumieć prośbę: „nie wódź nas na pokuszenie”? Przecież św. Jakub zapewnia w swym liście, że Bóg nie kusi nikogo. ...
Niedziela ze Słowem

Bez odpowiedzi (18.07.2021)

Clive Staples Lewis, jeden z najwybitniejszych pisarzy chrześcijańskich XX wieku, wielokrotnie w swych książkach mówił o Bogu miłosiernym, dobrym i współczującym. Jego religijne refleksje jednak nie były w stanie przynieść mu ukojenia, gdy zmarła na nowotwór jego ukochana żona Joy. W A Grief Observed pisał: „Przedawkowanie tabletek nasennych załatwiłoby sprawę. Obawiam się, że w rzeczywistości jesteśmy szczurami w pułapce. Lub – gorzej jeszcze – szczurami w laboratorium. Wcześniej czy później muszę stanąć twarzą w twarz z tym pytaniem. Jaki mamy powód, ...
Niedziela ze Słowem

Bez niuansów (11.07.2021)

Jeszcze kilkanaście lat temu w każdej polskiej diecezji był jeden, czasem dwóch egzorcystów. Dziś jest ich w naszym kraju niemal stu pięćdziesięciu. I to wciąż nie wystarcza. Niektórzy przestali już pełnić oficjalnie tę posługę, a wciąż mają ręce pełne pracy. Przy Konferencji Episkopatu Polski działa Zespół Ekspertów ds. Egzorcyzmów. Pewnego razu Jezus „przywołał do siebie Dwunastu i zaczął rozsyłać ich po dwóch. Dał im też władzę nad duchami nieczystymi” (Mk 6,7). Korzystanie z tej władzy okazuje się nie mniej potrzebne ...
Niedziela ze Słowem

Nazaretańskie zdziwienie (04.07.2021)

Pod koniec VI w. nieznany z imienia pielgrzym z Piacenzy odwiedził Nazaret. W swoich zapiskach zanotował: „Dom Najświętszej Maryi został przekształcony w bazylikę, a jej ubrania są źródłem wielu cudów. Żydówki są tu piękniejsze niż gdziekolwiek indziej w kraju. Twierdzą, że jest to dar, jaki zesłała im Najświętsza Maryja, gdyż była ich krewną”. Gdy pielgrzym opuścił bazylikę, udał się do synagogi. Tak kontynuował swoje wspomnienia: „W synagodze znajduje się księga, w której Pan pisał swój alfabet, a także ława, na ...
Niedziela ze Słowem

Powiedz tylko słowo (27.06.2021)

Tuż przed przyjęciem Komunii Świętej modlimy się: „Panie, powiedz tylko słowo, a będzie uzdrowiona dusza moja”. To prawda, że w języku łacińskim pojawia się w tym miejscu fraza et sanabitur anima mea, jednak anima w dawnym języku Kościoła oznacza często całego człowieka, nie tylko jego duszę. Gdy setnik prosił Jezusa o interwencję, miał na myśli nie tylko i nie przede wszystkim duszę swego chorego sługi, lecz prosił o fizyczne uzdrowienie. Nie popełnia więc żadnego błędu ten, kto wypowiadając modlitwę przed Komunią ...
Niedziela ze Słowem

Kościół, serce czy krzyż? (20.06.2021)

W Kafarnaum (fot. M. Rosik) W historii egzegezy opowiadanie o uciszeniu przez Jezusa burzy na jeziorze doczekało się wielu symbolicznych – czy może lepiej: alegorycznych – interpretacji. Najbardziej powszechna jest ta, która każe w łodzi widzieć symbol Kościoła. Przy takim jej odczytaniu burza oznacza prześladowania i przeciwności, jakie spotykają przynależących do wspólnoty eklezjalnej. Interwencja Jezusa wskazuje na opiekę, jaką On – Głowa Kościoła roztacza nad swoim Ciałem. Z egzystencjalnego punktu widzenia niezwykle atrakcyjna jest interpretacja moralna. Łódź jest alegorią serca ...
Niedziela ze Słowem

Jeszcze nie czas (13.06.2021)

Las Bożych Cedrów, Liban (fot. M. Rosik) Louis Leo Holtz to dawny amerykański futbolista, doświadczony trener, a ostatnio także mówca motywacyjny. Urodził się w 1937 roku. Po zakończeniu kariery piłkarskiej był asystentem trenera w pięciu drużynach, a następnie samodzielnie prowadził aż siedem zespołów, między innymi słynnych New York Jets. W 2008 roku jego wizerunek pojawił się w College Footbal Hall of Fame, galerii w Atlancie, której zadaniem jest uhonorowanie najwybitniejszych graczy i trenerów futbolu uniwersyteckiego. Holtz jest także autorem dziesięciu ...
Niedziela ze Słowem

Wzmożony ruch (06.06.2021)

Hong Kong nocą (fot. M. Rosik) Sformułowanie „wzmożony ruch” kojarzy mi się w pierwszym rzędzie z korkami na ulicach, nerwowymi odgłosami klaksonów i kierowcami, którzy próbują przejechać skrzyżowanie nawet na żółtym świetle. Inne skojarzenia miał tłumacz Biblii Tysiąclecia. Takim właśnie tytułem opatrzył krótki fragment Ewangelii Marka: „Potem [Jezus] przyszedł do domu, a tłum znów się zbierał, tak, że nawet posilić się nie mogli. Gdy to posłyszeli Jego bliscy, wybrali się, żeby Go powstrzymać. Mówiono bowiem: Odszedł od zmysłów” (Mk 3,20-21). Wzmożony ...
Niedziela ze Słowem

Idąc, czyńcie uczniami. Trochę gramatyki (30.05.2021)

fot. M. Rosik Nakaz Jezusa: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego” (Mt 28,19) nie jest de facto imperatywem, lecz wyrażony został za pomocą imiesłowu. Zamiast „idźcie”, należałoby oddać grecki termin słowem „idąc”. Taka forma czasownika determinuje jego interpretację. Działalność misyjna, czyli ewangelizacja ma dokonywać się przy głębokim, dynamicznym zaangażowaniu uczniów. Nie mają oni nauczać jedynie tych, którzy się do nich zgłaszają, lecz inicjatywa wychodzenia naprzeciw z dobrą nowiną należeć ...
Niedziela ze Słowem

Kłopoty z Parakletem (23.05.2021)

Piąte wydanie Biblii Tysiąclecia nazywa Go Parakletem: „Gdy jednak przyjdzie Paraklet, którego Ja wam poślę od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca pochodzi, On zaświadczy o Mnie” (J 15,26). Bardziej przyzwyczajeni jesteśmy jednak do wcześniejszych edycji Tysiąclatki, gdzie Duch Święty był Pocieszycielem. Biblia Poznańska stawia na „Obrońcę”. Tłumacze Biblii Ekumenicznej wybierają „Orędownika”. Jest jeszcze Biblia Paulistów. W niej Duch Święty jest „Wspomożycielem”. I kto ma rację? W starożytnych greckich miastach „parakletem” nazywano osobę, najczęściej już w podeszłym wieku, która cieszyła ...
Niedziela ze Słowem

W Duchu (16.05.2021)

Ewangelia Marka powstała zapewne najszybciej spośród wszystkich czterech dzieł ewangelistów w ich obecnej formie. Badania egzegetów wykazują, że zakończenie Ewangelii pochodzi z nieco późniejszego okresu. Zostało dołączone przez któregoś z kopistów do pierwotnego korpusu dzieła. Brak go w niektórych ważnych starożytnych kodeksach (watykańskim, synajskim) i nie znali go wcześniejsi Ojcowie Kościoła (Euzebiusz, Hieronim). Poza tym ani Mateusz, ani Łukasz, którzy wzorowali się na Marku, pisząc swoje Ewangelie, nie zanotowali tego fragmentu. Skoro jednak został on dołączony do dzieła ewangelisty, oznacza ...
Niedziela ze Słowem

Nowość (09.05.2021)

Dlaczego Jezusowe przykazanie miłości nazywamy nowym? Czyż nie jest stare, jak stare jest Prawo Mojżeszowe? Czy nie zapisano go na kartach Księgi Kapłańskiej? Czy Żydzi nie odmawiają codziennie Szema, Israel: „Będziesz miłował Pana, Boga twojego, z całego serca swego, z całej duszy swojej i ze wszystkich sił swoich” ze świadomością, że Księga Kapłańska nakazuje także miłość bliźniego jak siebie samego? Dlaczego więc przykazanie miłości bliźniego w ustach Jezusa określamy jako nowe? Nowość przykazania polega właśnie na tym, że Jezusowi już ...
Niedziela ze Słowem

Jak dzieci (02.05.2021)

Często z uśmiechem na twarzy wspominam czasy, gdy dane mi było uczyć religii w jednej z wrocławskich szkół podstawowych. Zawsze zadziwiała mnie świeżość myślenia dzieci i ich chłonne umysły. W interpretacjach biblijnych przodowała Kasia z klasy drugiej. Pewnego razu pytała, czy gdy Jezus po swym zmartwychwstaniu przyszedł do apostołów do wieczernika pomimo drzwi zamkniętych i zjadł rybę wobec nich, to ryba została na ścianie po Jego wyjściu, czy też nie? Innym razem łzy pojawiły się w szeroko otwartych oczach. „Kasia, ...
Niedziela ze Słowem

Pasterz, świadek i męczennik (25.04.2021)

Badacze zwierzęcych zwyczajów dość dobrze opisali zachowanie watahy wilków czyhających na ofiarę. Jeśli liczy ona około dziesięciu wilków, zazwyczaj trzy z nich są tropicielami. To one odkrywają miejsce przebywania ofiary. Nie atakują jej jednak, lecz wycofują się, ustępując miejsca wilkom naganiaczom. Te w taki sposób otaczają ofiarę, że natrafia ona dokładnie na miejsce przebywania pozostałych wilków. Wówczas wszystkie przystępują do ataku. Prawo pierwszeństwa ma oczywiście para alfa, czyli dwa wilki przywódcze. Nie wiadomo, czy te zwyczaje były znane palestyńskim pasterzom ...
Niedziela ze Słowem

Więzienie czy świątynia? (18.04.2021)

Ewangelista Łukasz został ogłoszony patronem lekarzy. Dlaczego? Bo używa w swym dziele nazwy „puchlina wodna”. Tak precyzyjny może być tylko lekarz, nieprawdaż? Zresztą o lekarzu Łukaszu mówi także Paweł, mając zapewne na myśli ewangelistę. Łukasz został również patronem malarzy. Dlaczego? Bo w przekonaniu Ojców Kościoła najpiękniej namalował w swym dziele portret Maryi. Musiał więc znać się i na malarstwie! Wśród autorów Nowego Testamentu jest postacią wyjątkową z jeszcze jednego powodu: był Grekiem. To jedyny nieżydowski autor ksiąg Nowego Przymierza. Co ...
Niedziela ze Słowem

Karmienie umysłu (11.04.2021)

Zachodnie szaleństwo pozbywania się symboli religijnych z przestrzeni publicznej trwa. Niekiedy znikają krzyże nawet z budynków kościelnych. Wszystko po to, by nie razić uczuć religijnych wierzących inaczej. W niektórych kościołach protestanckich nie wiesza się obrazów ani krzyży z pasyjką. Tłumaczy się to chrześcijańską wolnością, delikatnością wobec sumień innych i wrażliwością na to, by nie ukazywać cierpień związanych z aktem przemocy, jakim była egzekucja Chrystusa na krzyżu. Tymczasem to nie tyle chrześcijańska wolność co niechrześcijańska obojętność, a może nawet pogłębiająca się ...
Niedziela ze Słowem

W świecie symboli (04.04.2021)

Jan apostoł – najmłodszy spośród uczniów Jezusa miał dużo czasu na głęboką teologiczną i egzystencjalną refleksję nad życiem i słowami Jezusa. Umiłowany uczeń Pana po zmartwychwstaniu wraz z innymi głosił dobrą nowinę w Jerozolimie. Prawdopodobnie po wybuchu powstania Żydów przeciw Rzymianom w 66 roku po Chr. poprzez Samarię udał się z innymi chrześcijanami do Pelli, miasta w dzisiejszej Jordanii. Pella była miastem, które  – według historyka Kościoła Euzebiusza z Cezarei – dało wyznawcom Chrystusa schronienie przed zawieruchą wojenną. Po pewnym ...
Niedziela ze Słowem

Mroczne tajemnice (28.03.2021)

Ukrzyżowanie Jezusa według relacji Markowej nastąpiło o trzeciej godzinie dnia, a więc około godziny 9.00. Wzmianka o tym, że od południa „mrok ogarnął ziemię aż do godziny dziewiątej” (Mk 15,33) sugeruje, że wystarczyło zaledwie trzy godziny na wykonanie i przytwierdzenie do krzyża inskrypcji, na ukrzyżowanie dwóch pozostałych skazańców i wyszydzenie Jezusa ze strony przechodzących świadków egzekucji oraz arcykapłanów i uczonych w Piśmie. Dlaczego mrok w samo południe, gdy słońce jest w zenicie? Egzegeci prześcigają się w interpretacjach. Według jednych, ponieważ ...
Niedziela ze Słowem

W ekstazie (20.03.2021)

Jednym z klejnotów rzymskiego kościoła Santa Maria della Vittoria jest rzeźbiarskie przedstawienie Ekstazy świętej Teresy. Kaplica przemieniona jest jakby w salę teatralną, w której scenę stanowi ołtarz. Anioł – podobnie jak greckie amory – wypuszcza strzałę Bożej miłości w kierunku kobiecej postaci, a ta pogrąża się w ekstazie o niezwykłej wręcz intensywności. Jest to ekstaza fizyczna, niemal zmysłowa, ale i duchowa zarazem. Miłująca Boga święta spala się w żarze tej miłości. Jej ciało jest napięte niemal do granic ludzkiego wysiłku, ...
Niedziela ze Słowem

Marzenie Boga (14.03.2021)

Angielski filozof John Stuart Mill (1806-1873) sformułował odwieczne pytanie o współistnienie zła i Boga w następujący sposób: jeśli Bóg jest wszechmogący, wszechwiedzący i dobry, to zło nie powinno istnieć, gdyż wiedząc o nim w swej wszechwiedzy i nie zgadzając się na nie w swej dobroci, Bóg powinien mu zapobiec swą wszechmocą. O cierpieniu Mill pisał z własnego doświadczenia. Był wychowany tylko i wyłącznie przez ojca, który izolował go całkowicie od świata. Gdy John miał siedemnaście lat, ojciec zatrudnił go w ...
Niedziela ze Słowem

O czytaniu w myślach (07.03.2021)

Ponoć połowa sukcesu – jeśli w kategoriach sukcesu w ogóle można mówić o modlitwie – kryje się w samym początku rozmowy z Bogiem. Ojcowie duchowni w seminariach napominają adeptów kapłaństwa, by nie rozpoczynali osobistej modlitwy od razu od wypowiadania słów. Ważny jest moment wejścia w klimat obecności Boga. Można to uczynić na wiele sposobów. Czasem wystarczy chwila milczenia, w której uświadomię sobie, że ja, zwykły człowiek, stoję przed potężnym Panem i Stwórcą nieba i ziemi, Władcą wszechrzeczy, który jest kochającym ...
Niedziela ze Słowem

Grzesznicy na górze (28.02.2021)

Wodospad Niagara (fot. M. Rosik) Pewien student psychologii Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles nawrócił się podczas ewangelizacji ulicznej. Początkowo przyciągnęła go muzyka. Gdy podszedł bliżej podium, bardzo poruszyły go świadectwa jego rówieśników. Po zachęcie prowadzącego podszedł do sceny, uklęknął i obrał w modlitwie Jezusa za swego Pana i Zbawiciela. Kłopot w tym, że ewangelizację prowadzili studenci z różnych wspólnot religijnych. Do którego Kościoła się przyłączyć? – zastanawiał się. Zaczął odwiedzać co niedzielę inny zbór lub kościół parafialny, by lepiej je ...
Niedziela ze Słowem

Słowo i jego moc (21.02.2021)

W dzielnicy Żydów ortodoksyjnych w Jerozolimie lub przy Murze Płaczu zobaczyć można czasem bardzo osobliwe sceny. Dwóch mężczyzn, wyznawców judaizmu ubranych tradycyjnie w czarne fraki i kapelusze, stoi naprzeciw siebie, żywo rozmawiając. Gestykulują przy tym teatralnie rękoma, łapią się za głowy, miotają pejsami… Ich głosy przybierają na sile. Od razu wiadomo, że toczą spór. Podchodzi do nich trzeci mężczyzna, by nieco uspokoić sytuację i nagle… pada na ziemię! Czyżby ktoś go uderzył? Nie. Podszedł akurat wtedy, gdy oponenci obdarzali się ...
Niedziela ze Słowem

W katedrze i na śmietniku (14.02.2021)

Pochodząca z Irlandii siostra Briege McKenna należy do zgromadzenia Ubogich Sióstr Świętej Klary. „Obok ogromnego wysypiska śmieci w górach Meksyku zebrały się tysiące biednych ludzi. Wszyscy przygotowywali się do mszy. Ustawili mały stolik, który miał być ołtarzem – opowiada siostra Briege w książce Cuda się zdarzają. – Tuż przed rozpoczęciem Eucharystii stara Indianka przebiła się przez tłum, niosąc jakieś zawiniątko. Okazało się, że był to malutki chłopczyk, którego całe ciało było poparzone i brudne. Wskutek niesienia jego skóra miejscami była ...
Niedziela ze Słowem

Uwalnianie w milczeniu (07.02.2021)

W 2017 roku oficjalny urząd przy Watykanie o nazwie Międzynarodowe Służby Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej w porozumieniu z Dykasterią ds. Świeckich, Rodziny i Życia wydał dokument zatytułowany „Posługa uwalniania”. Jeszcze ze dwie dekady temu, choć posługa ta była już żywo obecna w Kościele, nikt nie przypuszczał, że potrzeba będzie aż tak szczegółowych wskazań. Jednym z nich jest zachęta, by unikać dialogu ze złymi duchami podczas egzorcyzmów i modlitw o uwolnienie. Dokładnie tak, jak postępował Jezus: „Nie pozwalał złym duchom mówić” (Mk ...
Niedziela ze Słowem

Strach kontra miłość (31.01.2021)

Kafarnaum. W powietrzu unosi się szum fal jeziora Genezaret. W sobotni poranek Jezus wchodzi do synagogi. „Czego chcesz od nas, Jezusie Nazarejczyku? Przyszedłeś nas zgubić. Wiem, kto jesteś: Święty Boży” (Mk 1,24) – krzyczą złe duchy przez człowieka opętanego. Cezarea Filipowa. W powietrzu odczuwa się zimne powietrze wionące z niedalekiego masywu góry Hermon. Jezus stoi naprzeciw skały. „Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego” – wyznaje pierwszy spośród apostołów. Augustyn z Hippony pokusił się o komentarz do obydwu scen: „Wybaczcie! Jakież ...
Niedziela ze Słowem

Niebo, ewentualnie piekło (24.01.2021)

Sokrates głosił, że wystarczy wiedzieć, co jest dobre, a wówczas łatwo przyjdzie wprowadzić to w życie. Wiedzieć, czym jest sprawiedliwość i postępować sprawiedliwie, to jedno i to samo – twierdził. Tymczasem intelektualizm etyczny po prostu się nie sprawdza. Potwierdzi to każdy, kto co jakiś czas klęka przed kratami konfesjonału. Sam św. Paweł, apostoł narodów, żalił się Rzymianom, że łatwo przychodzi mu chcieć tego, co dobre, ale wykonanie tego jest o niebo trudniejsze. Jezusowe wezwanie „Czas się wypełnił i bliskie jest ...
Niedziela ze Słowem

Znad Jordanu do wieczernika (17.01.2021)

Co łączy Jana Chrzciciela z ostatnią wieczerzą? Ostatnia wieczerza była ucztą paschalną. Przebiegała według jasno określonego rytuału. Żydzi sprawowali ją tak samo na kilka wieków przed Chrystusem, w czasach Jezusa, jak i dziś. Rozpoczyna ją modlitwa zwana „Kiduszem”, po której wychyla się pierwszy kielich wina. Potem następuje opowiadanie o wyjściu Izraelitów z Egiptu, drugi kielich wina i spożycie baranka z przaśnym chlebem zwanym macą. Posiłek okraszony jest ziołami tak gorzkimi, jak gorzki był los Izraelitów w cieniu piramid. W sumie ...
Niedziela ze Słowem

Egzorcysta pogan (10.01.2021)

Chrzest Jezusa budził zakłopotanie od samych początków istnienia Kościoła. I nie mam tu na myśli Ojców Kościoła, czyli chrześcijańskich pisarzy pierwszych wieków. Wydarzenie, które rozegrało się nad wodami Jordanu, sprawiało kłopot nawet ewangelistom: „W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie” (Mk 1,9). Skoro Jan udzielał chrztu nawrócenia, dziwnym wydaje się fakt, że Jezus, który był bezgrzeszny i nawrócenia nie potrzebował, przyjął chrzest z jego rąk. Chrzest nawrócenia udzielony bezgrzesznemu Jezusowi? Może ...
Niedziela ze Słowem

Herod, oliwa i zmartwychwstanie (03.01.2021)

Zasadniczą częścią lampy oliwnej jest pojemnik, najczęściej o owalnej formie. Wystarczyło do niego odpowiednio umocować knot, by już po chwili lampa rozbłysła jasnym światłem. Jeśli oliwa przygotowana była ze szlachetnych oliwek, lampa wydzielała przyjemny zapach. Knoty robiono najczęściej ze lnu. Ponieważ przez tysiąclecia lampy oliwne były zasadniczym źródłem światła na terenach dawnej Palestyny, archeologowie wykopują ich wiele. Różne ich kształty i ornamenty znacznie przyczyniają się do ustalenia właściwej datacji odkrywanych i badanych poziomów wykopu. W pierwszym stuleciu naszej ery w ...
Niedziela ze Słowem

Teologiczne fantazjowanie (27.12.2020)

Od pewnego czasu nurtuje mnie pytanie z pogranicza fantazji i teologii. Wyobrażam sobie Maryję i Józefa oczekujących na narodziny Jezusa. Z drżeniem serca czekają na moment, kiedy po raz pierwszy Go zobaczą. Czy Maryja modliła się za Jezusa? Czy jak każda kochająca żydowska (nie tylko zresztą żydowska) mama prosiła Boga o zdrowie Dziecka? Wiedziała przecież, że jest Synem Bożym. Jest samym Bogiem! A trudno przecież modlić się za Boga! A Józef? Na ile był przekonany o bóstwie Jezusa? Na ile ...
Niedziela ze Słowem

Sen Maryi (20.12.2020)

Oto współczesna irlandzka legenda. Maryja opowiada mężowi swój sen: „Miałam sen, Józefie. Nie rozumiem go do końca, ale wiem, że był o urodzinach naszego Syna. Ludzie przygotowywali się do nich cztery tygodnie. Dekorowali domy i kupowali nowe rzeczy. Przygotowywali dziesiątki prezentów. Ale – co dziwne – prezenty nie były dla naszego Syna. Owijali je w kolorowy papier, przewiązywali złotymi wstążkami i składali pod drzewkiem ozdobionym światłami. Wszystko wyglądało tak cudownie. Wszyscy się uśmiechali i byli szczęśliwi. Byli tak podekscytowani prezentami. ...
Niedziela ze Słowem

Zwodzenie (13.12.2020)

Nie był światłością. Przyszedł, aby opowiedzieć o światłości. Nie był Mesjaszem. Nie był także Eliaszem. Przynajmniej tak deklarował. W ogóle nie uważał się za proroka. Mówił o sobie, że jest głosem. Głosem, który woła: „Ja chrzczę wodą. Pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie, który po mnie idzie, a któremu ja nie jestem godzien odwiązać rzemyka u Jego sandała” (J 1,26-27). Jan po prostu przygotowywał swoich słuchaczy, by mogli przyjąć Jezusa. Gdy ktoś – jak słuchacze Jana – stoi ...
Niedziela ze Słowem

Równy Ojcu (06.12.2020)

Żydzi, unikając przez szacunek wymawiania imienia Bożego, posługiwali się słowem „Pan” (Adonai). Dla Pawła, apostoła narodów, to Jezus jest Panem. Bóg przedstawił się Mojżeszowi jako „Jestem, który jestem”. Jezus mówił: „Jeśli nie uwierzycie, że Ja jestem, pomrzecie w grzechach swoich”. Izajasz wyjaśniał: „Trawa usycha, więdnie kwiat, lecz słowo Boga naszego trwa na wieki”. Jezus tłumaczył: „Niebo i ziemia przeminą, a słowa moje nie przeminą”. Żydzi gromadzili się co szabat w synagogach w imię Boga. Jezus rzekł: „Gdzie dwaj albo trzej gromadzą ...
Niedziela ze Słowem

Wyrwani z sidła (29.11.2020)

Ogłoszona przez św. Jana Pawła II patronka Europy, Edyta Stein, późniejsza Teresa Benedykta od Krzyża, od 1911 roku studiowała germanistykę, psychologię i historię na uniwersytecie we Wrocławiu. Zawsze zastanawiała mnie determinacja, z jaką Edyta traktowała naukę, ale także łatwość w podejmowaniu radykalnych decyzji. Jedną z nich było nieoczekiwane porzucenie jednego kierunku studiów na rzecz drugiego. W swoich zapiskach wrocławianka przedstawia to następująco: „Przez cztery semestry studiowałam na Uniwersytecie Wrocławskim. Uczestniczyłam w życiu tej Alma mater tak intensywnie, jak chyba mało ...
Niedziela ze Słowem

Spotkanie (22.11.2020)

W Ajutija w sercu Tajlandii wylewał się z niebieskich zbiorników deszcz. „Wylewał się”, bo „padał” to zupełnie nieodpowiedni czasownik. W kraju Tajów deszcze nie padają, a raczej spadają z nieba całymi strumieniami, jakby rajskie potoki i rzeki nagle – jak na dźwięk jakiegoś zaklęcia – opadły z całym impetem na ziemię. Na dworcu, gdzie czekałem na powrotny pociąg do Bangkoku, stał starszy mężczyzna, niski, skromny, bez butów. Wydawał się nie zauważać deszczu. Woda spływała po nim, a on wcale tego ...
Niedziela ze Słowem

Bóg w krzywym zwierciadle (15.11.2020)

Zaczęło się od niemieckiego ginekologa i teologa zarazem, Eberharda Schaetzinga. Pół wieku temu badacz doszedł do wniosku, że wiele chrześcijańskich par może mieć kłopoty ze współżyciem spowodowane … kościelnym dogmatyzmem. Dziś w podręcznikach do neurologii coraz częściej pojawia się jednostka o nazwie „nerwica eklezjogenna”. Przyczyną choroby jest fałszywy obraz Boga. Bibliści o nachyleniu egzystencjalnym dowodzą, że powszechnie znaną przypowieść o talentach należy interpretować w odniesieniu do wizerunku Boga, jaki nosimy w sobie. Jezus stwierdza, że sługa, który otrzymał jeden talent, ...
Niedziela ze Słowem

Brzęk tłuczonego szkła (08.11.2020)

Owadia Josef, zmarły kilka lat temu ortodoksyjny sefardyjski naczelny rabin Izraela, burzył się, gdy po stłuczeniu szkła w czasie ceremonii ślubnej słyszał gości weselnych wykrzykujących mazeł tow, czyli „na szczęście”. Życzenie szczęścia nowożeńcom nie powinno pojawiać się w tym momencie uroczystości – wyjaśniał, dodając: „Wielu niedouczonych ludzi napełnia swoje usta śmiechem podczas rozbijania szkła, krzycząc mazeł tow i przemieniając ten piękny zwyczaj – mający wyrażać nasz żal z powodu zniszczenia Jerozolimy – w okazję do niepoważnego zachowania”. Zgodnie z tradycją tłuczenie kielicha ...
Niedziela ze Słowem

Jak siebie samego (25.10.2020)

W „Etyce wartości” Tischner pisał: „Człowiek jest jak płynąca poprzez czas – pieśń. Kto gra ową pieśń? Sam człowiek jest tu instrumentem i artystą”. Wykonanie tischnerowskiej pieśni polega między innymi na praktykowaniu przykazania miłości Boga i człowieka, zgodnie z zasadą „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego” (Mt 22,39). Coraz bardziej powszechna staje się następująca logika w pojmowaniu Jezusowego nakazu, przejętego przecież ze Starego Testamentu. Powinienem kochać Boga. Jak tę miłość wyrazić? Poprzez miłość drugiego człowieka! Czy mogę kochać drugiego ...
Niedziela ze Słowem

Boskie Bogu (18.10.2020)

Chyba wszystkim, którzy interesowali się choć przez chwilę postacią Tomasza z Akwinu, znana jest anegdota o desce wyciętej przy obiadowym stole. Tylko dzięki temu zabiegowi trzynastowieczny święty mógł się przy nim zmieścić. Trzeba przyznać, że także umysł dominikanin scholastyk miał tęgi. Dowód? Choćby interpretacja Jezusowego powiedzenia: „Oddajcie więc cezarowi to, co należy do cezara, a Bogu to, co należy do Boga” (Mt 22,21). Tak o nim pisał: „O tyle prawo ludzkie ma istotne znamiona prawa, o ile jest zgodne z ...
Niedziela ze Słowem

Poza Kościołem (15.10.2017)

Wbrew przekonaniom niektórych Kościół niezwykle rzadko formułuje dogmaty. Ostatni z nich ogłosił Pius XII niemal siedemdziesiąt lat temu. Dotyczył prawdy o wniebowzięciu Maryi, prawdy obecnej w przekonaniach chrześcijan już od pierwszych wieków. Analogicznie rzecz miała się z dogmatem ogłoszonym na Soborze we Florencji w 1442 roku. Brzmi on: poza Kościołem nie ma zbawienia. Po raz pierwszy zasadę tę sformułował w połowie III stulecia św. Cyprian, biskup Kartaginy. Oznacza ona tyle, że każdy, kto będzie zbawiony – chrześcijanin, muzułmanin, buddysta czy ...
Niedziela ze Słowem

Okręt bez kapitana (04.10.2020)

Søren Kierkegaard chętnie porównywał społeczeństwo jego czasów do okrętu dryfującego po morskich falach. Na okręcie nie ma kapitana. Na mostek kapitański wchodzi jedynie kucharz, by informować rozbawionych pasażerów o godzinach posiłków. Swą diagnozę dziewiętnastowiecznego społeczeństwa duński filozof uzasadniał odrzuceniem autorytetów. Po wygłoszeniu przypowieści o rolnikach – zabójcach Jezus zadaje swym słuchaczom retoryczne pytanie: „Czy nigdy nie czytaliście w Piśmie: Ten właśnie kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła. Pan to sprawił i cudem jest w naszych oczach” (Mt 21,42). ...
Niedziela ze Słowem

Amen (27.09.2020)

Pochwałę prostytutek i złodziei, którzy postanowili zmienić swoje życie, rozpoczyna Jezus od uroczystej deklaracji: „Zaprawdę, powiadam wam: Celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa niebieskiego. Przyszedł bowiem do was Jan drogą sprawiedliwości, a wy mu nie uwierzyliście. Uwierzyli zaś mu celnicy i nierządnice” (Mt 21,31-32). Użyte przez Jezusa słowo „zaprawdę” w języku hebrajskim brzmi: amen. W jednym z midraszy, czyli żydowskich obrazowych wyjaśnieniach tekstu biblijnego, znajdujemy tłumaczenie sensu słowa amen oparte o zasadę akrostychu. Wyraz ten w zapisie biblijnym składa ...
Niedziela ze Słowem

Ucieszyć się dniem (20.09.2020)

Minęła kolejna rocznica zamachu terrorystycznego na World Trade Center. Media przypominały tamte wydarzenia. Ukazał się także wywiad z mężczyzną, który w ostatniej chwili musiał odwołać rezerwację i nie wsiadł do samolotu. Jednego z tych, który potem uderzył w drugą z bliźniaczych wież. Powiedział: „Od tej chwili każdy dzień mojego życia traktuję jako dar; jako wielki niczym niezasłużony dar”. Dr Robert Emmons, wykładowca Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis, wiele lat swego życia poświecił badaniu postawy wdzięczności. W swych pracach dowodzi, że zwiększa ...
Niedziela ze Słowem

Od-kupienie (13.09.2020)

Światowe raporty dotyczące handlu ludźmi ukazują wiele oblicz tego przestępczego procederu. Jego ofiarami najczęściej padają kobiety. Wykorzystywane są głównie te, które nakłania się do prostytucji. Dzieci zatrudnia się jako tanią siłę roboczą na plantacjach i w kopalniach oraz jako służbę domową. Coraz częściej zdarzają się przypadki nielegalnych adopcji. Rozpowszechnia się także proceder handlu narządami do przeszczepu. To zjawisko również kwalifikowane jest jako forma handlu ludźmi. Na szczęście coraz więcej organizacji międzynarodowych i pozarządowych skutecznie zwalcza i zapobiega tego rodzaju przestępstwom. ...
Niedziela ze Słowem

Jak upominają się bracia (06.09.2020)

O tym, że grzesznych należy upominać, nie trzeba przekonywać nikogo. W końcu to jeden z uczynków miłosiernych względem ducha. Zasadza się na wezwaniu samego Jezusa: „Gdy brat twój zgrzeszy przeciw tobie, idź i upomnij go w cztery oczy. Jeśli cię usłucha, pozyskasz swego brata” (Mt 18,15). Pierwsi chrześcijanie przejęli się do żywego tą częścią nauczania Pana. Przykłady? Ignacy Antiocheński (zm. 110) mówił o heretykach jako „zielu szatańskim”, „truciźnie śmiercionośnej” i „trupach śmierdzących”. Tertulian (zm. ok. 220) miał przyjaciela o imieniu ...
Niedziela ze Słowem

Swój (30.08.2020)

Sprawdziłem. O Jezusowej zachęcie do podjęcia krzyża pisałem w „Niedzieli ze Słowem” jedenaście razy. I zaczyna mi się wydawać, że niewiele nowego mogę wymyślić. Bo w końcu wciąż chodzi o jedno i to samo zdanie Jezusa: „Jeśli kto chce pójść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie krzyż swój i niech mnie naśladuje” (Mt 16,24). Było już prawie o wszystkim. Że krzyż oznacza prześladowanie z powodu głoszenia ewangelii. Że krzyż nie jest chorobą, bo Bóg nie zsyła chorób. ...
Niedziela ze Słowem

Modlitwą i czujnością (23.08.2020)

fot. stacja7.pl W czasie szalejącego stalinizmu, wśród prześladowań Kościoła sługa Boży kard. Stefan Wyszyński mawiał, że Kościół nie ma wrogów. Gdy zdumiony rozmówca dopytywał „jak to?”, kardynał odpowiadał: „Kościół nie ma wrogów. Ma wroga. Tylko jednego i jest nim szatan”. Prymas Tysiąclecia nosił za okładką swego brewiarza listę kapłanów, którzy porzucili stan duchowny i … zdjęcie Władysława Bieruta. Modlił się za niego tak samo gorliwie, jak za księży odchodzących z kapłaństwa. To była jego broń w walce z jedynym wrogiem ...
Niedziela ze Słowem

Inteligencja nagrodzona

Inwektywa, obelga, obraza, upokarzające epitety i poniżające określenia stanowiły jeden ze środków stylistycznych antycznej polemiki oratorskiej. Ich brak w dyspucie publicznej lub dziele polemicznym pomniejszałby ich wartość. Więcej, mowa obraźliwa przynajmniej w starożytnej Grecji, stała się sztuką! Czy postawa Jezusa, żyjącego przecież w Palestynie, wpisuje się w tę konwencję? Pewnego razu chciał trochę odpocząć, a tu przytrafia Mu się takie spotkanie. Nie dość, że kobieta jest Kananejką (czyli dzisiejszą Libanką), to jeszcze przychodzi do Niego, Żyda, cała podekscytowana. Nawet uczniowie ...
Niedziela ze Słowem

Góry Jezusa

Mit o Atlasie opowiada o walce olbrzyma z Zeusem. Atlas został po przegranej skazany na podtrzymywanie nieba na swych ramionach. Gdy zaś odmówił gościny Perseuszowi, został przemieniony w skalistą górę, nazwaną jego imieniem. Właśnie na tej górze opierać się miało sklepienie niebieskie. Fenomen istnienia gór we wszystkich niemal religiach budził różne koncepcje i idee kultyczne. Według dawnych wierzeń, nie tylko greckich, góry zamieszkiwane były przez duchy. Szczyty gór uznawane były przez starożytnych Greków za siedzibę bóstw. Pokryty śniegami szczyt Olimpu, ...
Niedziela ze Słowem

Strata oswojona (02.08.2020)

Urodzony w Eisenach i żyjący na przełomie XIX i XX wieku niemiecki pisarz Walter Flex zasłynął często powtarzanym zdaniem: „Bóg widzi śmierć inaczej niż my. My widzimy ją jako ciemny mur – Bóg jako bramę”. Refleksja Flexa nad przemijaniem, śmiercią i stratą nabrała dojrzałych kształtów podczas pierwszej wojny światowej, gdy musiał zmagać się z utratą bliskich. Sam odszedł na drugi brzeg w 1917 roku, w wieku zaledwie trzydziestu lat. Został śmiertelnie ranny w bitwie pod Oti Manor na największej wyspie ...
Niedziela ze Słowem

Poławiacze pereł (26.07.2020)

W Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie zorganizowano wystawę, pt. „Perły”. Zgromadzono szczególne eksponaty i klejnoty z perłami z całego świata. Przy okazji zaoferowano zwiedzającym prawdziwą ucztę: odbyły się lekcje na temat tych rzadkich, tajemniczych okazów. Perły poławiane są w wielu miejscach świata, ale ojczyzną naturalnych pereł jest Zatoka Perska, gdzie przez wieki ich połów był głównym źródłem dochodów mieszkańców. Dziś nurkowie wyposażani w coraz lepszy sprzęt zanurzają się na naprawdę duże głębokości. Jednak przed wiekami poławiacze pereł musieli mierzyć ...
Niedziela ze Słowem

Uwięziony w Chlebie (19.07.2020)

W kościele Vera Cruz w Bogocie (fot. M. Rosik) Podczas Mszy świętej w uznanym przez Kościół objawieniu danym boliwijskiej mistyczce Catalinie Rivas, Jezus mówił: „Ostatnia Wieczerza była momentem największej intymności z Moimi bliskimi. W czasie tej godziny miłości ustanowiłem to, co mogło być uważane za akt szaleństwa w oczach ludzi, uczynienie siebie więźniem Miłości. Ustanowiłem Eucharystię. Chciałem pozostać z wami do końca wieków, ponieważ moja miłość nie mogła znieść, żebyście pozostali sierotami, wy, których ukochałem bardziej, niż własne życie.” Catalina ...
Niedziela ze Słowem

Z poradnika ogrodnika (12.07.2020)

Dzisiejsze techniki i metody pielęgnacji gleby pozwalają na zasiew zboża nie tylko w miejscach nasłonecznionych, ale także cienistych lub narażonych na wysychanie. Z jednej strony ziemię użyźnić można odpowiednimi nawozami, spreparowanymi z odpowiednich proporcji poszczególnych składników, z drugiej – samo ziarno dobierać można do poszczególnych rodzajów gleby. Ogromną rolę ma oczywiście odpowiednie przygotowanie podłoża. Trzeba oczyścić teren przeznaczony na zasiew z suchych resztek roślin, kamieni i chwastów. Solidna orka pozwoli wyciągnąć chwasty wraz z rozłogami. I nie wolno zapomnieć o ...
Niedziela ze Słowem

Z hebanową twarzą

fot. M. Rosik „Gdybym spotkała tych handlarzy niewolnikami, którzy mnie porwali, a także tych, którzy mnie torturowali, uklękłabym przed nimi i ucałowałabym im ręce, ponieważ gdyby się to wszystko nie wydarzyło, nie byłabym teraz ani chrześcijanką, ani zakonnicą…” – pisała po latach św. Józefina Bakhita. Urodziła się w najprawdopodobniej 1869 roku. Imię Bakhita nie było imieniem nadanym jej przez rodziców, ale przez handlarzy niewolnikami, którzy porwali ją z sudańskiej wioski, gdy miała zaledwie siedem lat. Kilkakrotnie sprzedawana w ciągu dziesięciu ...
Niedziela ze Słowem

Pszenica w Koloseum (28.06.2020)

Teofor znaczy niosący Boga. Taki przydomek nadano drugiemu z kolei biskupowi Antiochii Syryjskiej, Ignacemu. Według jednej z tradycji miał zastąpić na stolicy biskupiej samego Piotra Apostoła, który przewodził Kościołowi antiocheńskiemu jeszcze przed udaniem się do Rzymu. Przypuszczalnie w 107 roku osiemdziesięcioletni Ignacy został skazany na śmierć przez namiestnika Syrii. Działo się to podczas prześladowań wszczętych przez Trajana. Gdy Ignacy odbywał swą podróż do Rzymu, by tam być rzuconym na pożarcie przez dzikie zwierzęta, napisał siedem listów do chrześcijan w różnych ...
Niedziela ze Słowem

Modlitwa wśród prześladowań (21.06.2020)

Pierwsze zorganizowane prześladowania chrześcijan w cesarstwie rzymskim rozpoczęły się za Nerona. Kiedy pożar zniszczył miasto, a cesarz został oskarżony o podpalenie, wskazał na wyznawców Chrystusa jako winowajców. O ateizm oskarżył chrześcijan cesarz Domicjan, który pod koniec I stulecia rozpoczął drugą wielką falę prześladowań. W połowie III wieku Decjusz nakazał poddanym publiczne oddawanie czci bogom pogańskim. Odmowa prowadziła do więzienia lub wprost na śmierć. Najkrwawsze rzezie chrześcijan miały miejsce w starożytności za Dioklecjana, na przełomie III i IV wieku. Pozbawiano ich ...
Niedziela ze Słowem

Pasterz z katakumb (14.06.2020)

Rzeźba Chrystusa dobrego pasterza w katakumbach Domitylli (źródło: wikipedia) W VI wieku przed Chr. w Attyce powstała rzeźba, która uchodzi za arcydzieło starożytnej sztuki greckiej. „Niosący cielę” to wizerunek pasterza, który wyszedł spod dłuta anonimowego artysty. Wieki później, zauroczeni grecką kulturą Rzymianie, przejęli idylliczne sceny sztuki greckiej, adaptując je do własnego środowiska. Obraz pasterza i owiec stał się często wykorzystywanym elementem dekoracyjnym rzymskich willi. Nic więc dziwnego, że sięgnęli chętnie po niego także pierwsi prześladowani w Rzymie chrześcijanie. Nie budząc ...
Niedziela ze Słowem

Piękno nierozpoznane (07.06.2020)

Niemal każdy, kto przekracza próg Kaplicy Sykstyńskiej, natychmiast milknie. Znajduje się w innym świecie. Świecie niewyobrażalnego piękna, patosu, majestatu i doskonałości. Kiedy człowiek oswoi się choć trochę, o ile to w ogóle możliwe, z klimatem miejsca, i kiedy spośród fresków zaczyna wyławiać te najbardziej znane, może go uderzyć pewien kontrast w ich wymowie. Wzrok wędruje najpierw na Stworzenie Adama na sklepieniu. To jedno z pierwszych dzieł o tej tematyce, w którym odchodzi się od ukazywania Boga jako demiurga czy Dedala lepiącego z ...
Niedziela ze Słowem

Jako na ziemi, tak i w niebie (26.04.2020)

Książę kijowski z Ukrainy Włodzimierz I Wielki po przyjęciu chrztu miał wysłać swoich emisariuszy do Konstantynopola. Gdy przybyli do stolicy Bizancjum, zaproszono ich do uczestnictwa w liturgii sprawowanej w katedrze Mądrości Bożej (Hagia Sofia). Była to najbardziej okazała świątynia Wschodu. Przybysze z Kijowa byli zauroczeni tym, co przeżyli. Uderzyło ich bogactwo liturgii, zachwycił niebiański śpiew i w uniesienie wprawił zapach kadzidła. A przede wszystkim ikony. Wszystko to sprawiło, że wysłali do księcia pismo następującej treści: „Nie wiedzieliśmy, czy jesteśmy w ...
Niedziela ze Słowem

Woda i łzy (19.04.2020)

Najbardziej powszechne określenie sakramentu głosi, że jest on skutecznym i widzialnym znakiem niewidzialnej łaski. Kto przyjmuje sakrament, ten w sposób absolutnie pewny spotyka Boga. To, czy sakrament przyniesie w życiu spodziewane owoce, w dużej mierze zależy od wiary przyjmującego, sam Bóg natomiast działa w sakramentach bez względu na to, czy wiara przyjmującego jest wielka czy nie. Twierdzenia te prawdziwe są także w stosunku do sakramentu pojednania. Kiedy Jezus ukazał się apostołom w wieczerniku w niedzielę zmartwychwstania, rzekł do nich: „Weźmijcie ...
Niedziela ze Słowem

Magdalena z ogrodu

fot. M. Rosik Jest w Biblii księga, w której ani razu nie pada słowo Bóg. Paradoks? Może tak, tym bardziej, że według wielu to najpiękniejsza księga Biblii. Miłosny poemat, któremu nadano tytuł Pieśń nad pieśniami. Bibliści o nieco romantycznym usposobieniu chętnie utożsamiają Marię Magdalenę przy grobie Jezusa z Oblubienicą, bohaterką Pieśni nad pieśniami. Dlaczego? „Pierwszego dnia po szabacie, wczesnym rankiem, gdy jeszcze było ciemno, Maria Magdalena udała się do grobu i zobaczyła kamień odsunięty” (J 20,1). Uczennica rodem z Magdali ...
Niedziela ze Słowem

Dwie zdrady, jedno ocalenie (05.04.2020)

Wydaje się, że trzy lata przy boku Jezusa powinny wystarczyć na nawrócenie największego grzesznika. Apostołowie niemal co dzień słyszeli nauczanie o Bogu pełnym miłosierdzia i prawie miłości wobec bliźniego. Widzieli, jak z opętanych z krzykiem wychodziły złe duchy. Rozmawiali z tymi, których Jezus wskrzesił z martwych i którym przywrócił zdrowie. Rozdawali chleb rozmnażany na pustyni i byli na łodzi, gdy Jezus uciszył burzę na jeziorze. A jednak trzy lata nie wystarczyły, by nawrócić apostołów. Choć wcześniej Pan nazwał Piotra szatanem, ...
Niedziela ze Słowem

Dwa kościoły jednego wezwania (29.03.2020)

Larnaka leży na południowym wybrzeżu Cypru, a świątynia dedykowana Jezusowemu przyjacielowi, cerkiew Hagios Lazaros – zupełnie niedaleko morza. Ciemna, pokryta ikonami różnych rozmiarów, stylów i stopni kunsztu bożnica prawosławna chlubi się przebogatym ikonostasem. Postacie świętych sąsiadują ze scenami z Biblii. Dominuje kolor złoty, choć nie brak królewskiej czerwieni i dostojnej czerni. W wąziutkich strużkach światła maleńkich świec wyraźnie dostrzec można ślady setek ust (również wyszminkowanych), złożonych do pocałunku na szklanej powierzchni ikon ulubionych świętych. W podziemiach kościoła usytuowano grób Łazarza. ...
Niedziela ze Słowem

Glina i woda

Wypowiedź dla Tygodnika „Niedziela” (www.niedziela.pl) Polub stronę na Facebook
Niedziela ze Słowem

KOBIETA OD DZBANA

fot. M. Rosik Wypowiedź dla Tygodnika „Niedziela” (www.niedziela.pl) Polub stronę na Facebook
Niedziela ze Słowem

Rogaty Mojżesz

Polub stronę na Facebook Opublikowano na www.niedziela.pl
Niedziela ze Słowem

Trzy razy nie (01.03.2020)

Kiedy w XIII stuleciu przed Chr. Izraelici wyruszyli pod wodzą Mojżesza z Egiptu do Ziemi Obiecanej, nie potrafili oprzeć się przynajmniej trzem pokusom. Po pierwsze, oddawali pokłon cielcowi ulanemu ze złota. Po drugie, wystawiali Boga na próbę, powątpiewając, czy zdoła On przeprowadzić lud do Kanaanu. Po trzecie, szemrali przeciw Mojżeszowi, domagając się chleba z nieba. Te same pokusy naszły Jezusa. On jednak nie zamienił kamieni w chleb, nie oddał szatanowi pokłonu i nie wystawił Boga na próbę rzucając się z ...
Niedziela ze Słowem

Wspaniałomyślność (23.02.2020)

Jezus nakazuje kochać człowieka i walczyć ze złem. Uczy postawy wspaniałomyślności, ale nie tolerancji wobec zła: „Lecz jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi! Temu, kto chce prawować się z tobą i wziąć twoją szatę, odstąp i płaszcz! Zmusza cię kto, żeby iść z nim tysiąc kroków, idź dwa tysiące!” (Mt 5,40-41). Przykłady podane przez Jezusa mogą być właściwie zrozumiane tylko w kontekście historyczno-kulturowym czasu, w którym zostały przytoczone. Uderzenie w prawy policzek było podstępnie zadanym ciosem zewnętrzną ...
Niedziela ze Słowem

A Ja wam powiadam (16.02.2020)

Tyberiada nocą Sześć wypowiedzi Jezusowego Kazania na Górze zwanych niekiedy antytezami, zaczynających się od słów „słyszeliście, że powiedziano” i rozwiniętych mocną frazą „a Ja wam powiadam” ukazuje, w jaki sposób dopełnić przykazania Starego Testamentu duchem miłości bliźniego. Legalizm uczonych w Piśmie i faryzeuszów ukazuje Jezus jako niezgodny z wolą Bożą. Pierwsza z antytez dotyczy przebaczenia. Przebaczenie jest decyzją, która polega na dwóch etapach. Po pierwsze, jest to rezygnacja z zemsty czy odwetu. Drugi krok zależy od tego, czy osoba, której ...
Niedziela ze Słowem

Jasność (09.02.2020)

Każdy, kto choć raz jechał nocą drogą z Tel Awiwu do Jerozolimy, nie zapomni nigdy otaczającego go krajobrazu. W mroku widać jedynie zarysy wzgórz. Są łagodne, piaskowego koloru. I gdy zaczyna się już wydawać, że krajobraz jest jednolity, wręcz monotonny, oto nagle zza pagórków wyłania się prawdziwa góra, wyniosła – a na niej tysiące świateł sączących się z okien domów budowanych z białego kamienia. Zauroczony takim widokiem Jezus mówił: „Nie może się ukryć miasto położone na górze. Nie zapala się też ...
Niedziela ze Słowem

Odłupywanie marmuru (02.02.2020)

Ernest Hemingway pisał kiedyś: „Życie łamie każdego, a potem niektórzy są jeszcze mocniejsi w miejscu złamania”. Miał rację pisząc: niektórzy. Bo nie wszyscy. Niektórych cierpienie przygniotło tak bardzo, że stracili wiarę w Boga i ludzi, popadli w rozpacz, stali się zgorzkniali. Cierpienie przeżywane bez Boga może stać się nie do uniesienia. Cierpienie przeżywane w bliskości Boga może – choć przecież nie zawsze tak się dzieje – stać się szansą na wewnętrzne umocnienie. Zapowiedź cierpienia usłyszała Maryja, gdy czterdziestego dnia po ...
Niedziela ze Słowem

Przepadł bez wieści? (26.01.2020)

Wyszedł na ryby i już trzy lata go nie ma – mogłaby pomyśleć teściowa Piotra, gdy ten został powołany do grona apostołów i rozpoczął swą wędrówkę u boku Mistrza z Nazaretu. Mogłaby, gdyby prawdą okazały się stereotypy krążące wokół sceny powołania uczniów: „Gdy Jezus przechodził obok Jeziora Galilejskiego, ujrzał dwóch braci: Szymona, zwanego Piotrem, i brata jego Andrzeja, jak zarzucali sieć w jezioro; byli bowiem rybakami. I rzekł do nich: 'Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi’. Oni natychmiast ...
Niedziela ze Słowem

Roztargnienie ewangelistów? (19.01.2020)

Żydowskie święto Paschy jest wspomnieniem wyzwolenia Izraelitów z Egiptu. Podstawowym pokarmem na uczcie paschalnej jest baranina, gdyż dokładnie to mięso spożywali prowadzeni przez Mojżesza członkowie narodu wybranego. Zadziwiające jednak jest to, że gdy wczytujemy się uważnie w nowotestamentowe opisy Ostatniej Wieczerzy, w żadnym z nich nie znajdziemy wzmianki o baranku paschalnym. Nie wspomina o nim ani Mateusz, który dzieło swe adresuje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego, ani faryzeusz Paweł w korespondencji z Koryntianami. Nie mówi o nim ani Marek, ani Łukasz. ...
Niedziela ze Słowem

Znad Jordanu na krzyż (12.01.2020)

Ewangelista Mateusz ukazuje historię Jezusa paralelnie do dziejów Izraela. Jak Izraelici wracając z niewoli egipskiej wkraczali do ziemi obiecanej, przekraczając Jordan i rozpoczynając w ten sposób nowy okres w dziejach narodu, tak teraz Jezus wkracza w wody Jordanu, by rozpocząć w ten sposób swą publiczną działalność. Licząca dwieście pięćdziesiąt kilometrów długości rzeka była świadkiem wielu istotnych wydarzeń w historii zbawienia. Tym razem Jan udziela w niej chrztu nawrócenia. Jezus jako bezgrzeszny takiego chrztu nie potrzebował. Rodzi się więc pytanie o ...
Niedziela ze Słowem

Słońce pod sercem (22.12.2019)

Ja jestem światłością świata, Bantry, Irlandia (www.wikipedia.pl)  
Niedziela ze Słowem

Miłością ogarnięci (15.12.2019)

Surowy ubiór i sposób życia ostatniego ze starotestamentowych proroków świadczy o radykalizmie wezwania, jakie kierował do ludzi. Wyzbycie się wszystkiego, co wydaje się luksusem i skłania do wygodnictwa jest ogołoceniem, które otwiera na działanie Boga. Prosty znak – chrzest przyjmowany w Jordanie – stawał się znakiem nawrócenia. Zanurzeniu w wodach Jordanu towarzyszyło wyznanie grzechów. Gest ten miał stać się zapowiedzią innego chrztu – zanurzenia w oceanach Bożej miłości. W 2012 roku oficjalny organ o nazwie Międzynarodowe Służby Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej, ...
Niedziela ze Słowem

Święta od ciemności (08.12.2019)

„Jeśli kiedykolwiek będę świętą – na pewno będę świętą od ciemności. Będę ciągle nieobecna w niebie, aby zapalać światło tych, którzy są w ciemności na ziemi” – pisała Matka Teresa. I dodawała: „Ciemność jest taka, że naprawdę nic nie widzę, ani umysłem, ani rozumem. Miejsce Boga w mojej duszy jest puste. Nie ma we mnie Boga”. Brian Kolodiejchuk, postulator procesu beatyfikacyjnego Matki Teresy, udostępnił te dramatyczne wyznania świętej w książce „Pójdź, bądź moim światłem”, wydanej na podstawie niepublikowanych wcześniej jej ...
Niedziela ze Słowem

Jak za Noego (01.12.2019)

Kiedy Noe na Boży rozkaz zaczął budować arkę, nic jeszcze nie zapowiadało potopu. Nic więc dziwnego, że gdy opowiada się tę historię dzieciom na lekcjach religii, katecheci mówią o drwinach, które wychodziły z ust sąsiadów biblijnego bohatera: „Patrzcie! Noe buduje arkę! Zamierza pływać nią po lesie”. Posłuszny Noe jednak wykonywał dokładnie polecenia Wszechmocnego. I gdy całą zamieszkałą ziemię zalały bezkresne wody potopu, drewniana arka okazała się jedynym miejscem przetrwania! „Jak było za dni Noego, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego. ...
Niedziela ze Słowem

Królestwo z perspektywy krzyża (24.11.2019)

Edgar Mitchell w 1971 roku jako pilot Apollo 14 został szóstym człowiekiem, który postawił swą nogę na srebrnym globie. Astronauta tak wspomina tamte chwile: „Pierwszą rzeczą, która przyszła mi na myśl, kiedy patrzyłem za Ziemię, było jej niewiarygodne piękno. Nawet najbardziej spektakularne fotografie nie są w stanie tego oddać. To był majestatyczny widok. Wspaniały niebieskobiały klejnot zawieszony na tle atłasowego nieba. W punkcie kulminacyjnym tego przeżycia obecność Boga stała się niemal namacalna i zdałem sobie sprawę, że to On jest ...
Niedziela ze Słowem

Nowa świątynia (17.11.2019)

„Gdy niektórzy mówili o świątyni, że jest przyozdobiona pięknymi kamieniami i darami, [Jezus] powiedział: Przyjdzie czas, kiedy z tego, na co patrzycie, nie zostanie kamień na kamieniu, który by nie był zwalony” (Łk 21,5-6). Czterdzieści lat później proroctwo się spełniło. Wojska Tytusa obległy Jerozolimę, wódz wydał rozkaz, aby kapłani ginęli razem z przybytkiem i w sierpniu 70 roku miasto wraz ze świątynią obrócono w perzynę. Prób odbudowy świątyni było kilka. Pierwszą podjął Bar Kochba, który w 132 roku wszczął powstanie Żydów ...
Niedziela ze Słowem

Współcześni saduceusze (10.11.2019)

W jednym z najsłynniejszych swoich dzieł – w „Dialogach” – Platon pisał o oczyszczeniu duszy. Polega ono na tym „żeby najwięcej duszę od ciała oddzielać i przyzwyczajać ją do tego, żeby się sama w sobie ze wszystkich zakątków ciała umiała skupić i zbierać, i mieszkać, ile możność i dziś, i potem, w odosobnieniu, w samej sobie; wyzwolona z ciała, niby z kajdan”. Założyciel Akademii w Atenach nazywał duszę więźniem ciała. Nic więc dziwnego, że jego myśl była jak najdalsza od przyjęcia idei zmartwychwstania. Skoro dusza wyzwoliła się z ciała przez śmierć, ...
Niedziela ze Słowem

Spowiedź Zacheusza (03.11.2019)

Wspinający się na drzewo celnik to postać nieco komiczna, a całe opowiadanie o nim tchnie nutą delikatnego humoru. Jednak odmiana życia, której doświadczył przy spotkaniu z Jezusem, była jak najbardziej poważna. Mówiąc krótko, Zacheusz wyspowiadał się swoim postępowaniem. Zdanie warunkowe „jeśli kogoś w czymś skrzywdziłem” (Łk 19,8) świadczy o jego świadomej autorefleksji, czyli rachunku sumienia. Decyzja, by aż poczwórnie wynagrodzić wyrządzoną innym krzywdę, świadczy o wielkości żalu, jaki pojawił się wskutek uświadomienia winy. Natomiast już samo pragnienie by ujrzeć Jezusa ...
Niedziela ze Słowem

Religia czy ideologia? (27.10.2019)

Czasem zdarza nam się słyszeć, że religia jest ideologią. Nic bardziej błędnego. Otwórzmy jakikolwiek słownik, leksykon czy encyklopedię. W każdej z tych książek znajdziemy bardzo podobne określenia ideologii: jest to przyjęty zespół przekonań, poglądów i wartości określonej grupy społecznej. Na bazie tych przekonań, poglądów i wartości grupa decyduje o swoim sposobie działania w społeczeństwie i swoim stylu życia. Istotą religii jest wiara. Wiara to osobista, głęboka, żywa więź z Bogiem. Wiara to osobowa i osobista relacja z Istotą Najwyższą. Dopiero ...
Niedziela ze Słowem

Mamy Obrońcę (20.10.2019)

Zestawienie: kobieta, która jest wdową i mężczyzna, który jest sędzią było z pewnością szokujące dla Jezusowych słuchaczy. Dlaczego? Kobiety nie mogły być nawet świadkami w sądach. Ich zeznania po prostu się nie liczyły. Nie do pomyślenia było, aby kobieta występowała o rozwód. Była zdana na decyzje mężczyzn. W tym jednak wypadku nie ma nawet mężczyzny, który w naturalny sposób winien bronić żony. Bohaterka Jezusowej przypowieści jest przecież wdową. Właśnie dlatego konkluzja całej historii jest zaskakująca: „Chociaż Boga się nie boję ...
Niedziela ze Słowem

Nieco interesowna bezinteresowność (13.10.2019)

„Czyż nie dziesięciu zostało oczyszczonych? Gdzież jest dziewięciu? Żaden się nie znalazł, który by wrócił i oddał chwałę Bogu?” (Łk 17,18) – pytał Jezus swych słuchaczy na pograniczu Samarii i Galilei. Oddawanie chwały Bogu to nic innego jak modlitwa uwielbienia. Najchętniej zapewne sięgamy po modlitwę prośby. Bóg jest naszym Ojcem i troszczy się o swoje dzieci, więc prośba to zupełnie naturalny sposób zwracania się do Niego. Innym razem ukorzeni przepraszamy za słabości i grzechy. Jednak postawę wdzięczności wyrażamy modlitwą dziękczynienia ...
Niedziela ze Słowem

Gorczyca versus morwa (06.10.2019)

Starożytni przypisywali malutkim ziarnom gorczycy, zwanej z łacińska brassica nigra, właściwości wręcz magiczne. Rozrzucenie kilku ziaren na progu domu miało zdecydowanie zwiększyć stopień kłótliwości domowników. Gorczyca schowana w poduszce cementować miała związki małżeńskie. A jeśli ktoś zakopał ziarna w ogrodzie dokładnie o północy, ten nie musiał obawiać się rzucanych na niego uroków. Jezus wybrał gorczycę na bohaterkę przypowieści bynajmniej nie ze względu na zabobonne wierzenia starożytnych. Posłużyła Mu ona za przykład wiary, która – choć wydaje się niemal niezauważalna – ...
Niedziela ze Słowem

Ogromna przepaść (29.09.2019)

Tęsknota za tymi, którzy odeszli już na drugi brzeg wieczności, jest czymś zupełnie naturalnym. Naturalnym jest także pragnienie, by jakoś się z nimi skontaktować. Przed tym jednak Kościół wyraźnie przestrzega, ucząc w Katechizmie, aby nie szukać kontaktu ze zmarłymi. Duchowe zagrożenia w takich poszukiwaniach są zupełnie realne: „Należy odrzucić wszelkie formy wróżbiarstwa”, w tym – „przywoływanie zmarłych” (KKK 2116). Jako argument za tym, by nie sięgać po praktyki związane z przywoływaniem umarłych, wielu chrześcijan błędnie podaje zdanie z Jezusowej przypowieści ...
Niedziela ze Słowem

Miliarder z różańcem (22.09.2019)

Pierwszą restaurację otworzył w 1960 roku. Udało się to tylko dzięki ciężkiej pracy i jasnym wymaganiom stawianym najpierw sobie, a potem wszystkim współpracownikom. Z czasem sieć zaczęła się rozwijać. Dziś Domino’s Pizza znana jest na całym świecie. Ale to tylko początek historii. Tom Monaghan znakomicie ulokował zyski ze sprzedaży pizzy… budując miasto. Dokładnie tak. Najpierw na Florydzie założył katolicki uniwersytet o nazwie Ave Maria. Aby studenci mieli gdzie mieszkać, wystawił nowoczesne akademiki. Aby mieli gdzie się modlić, wybudował kilka kościołów. ...
Niedziela ze Słowem

Pytania hipotetyczne (15.09.2019)

Co mógł odczuwać marnotrawny syn powracający do miłosiernego Ojca? Miał przed sobą długą drogę, bo wracał z krainy pogańskiej. Miał dużo czasu, aby przemyśleć swoje życie. Wędrując, z całą pewnością zadawał sobie pytania. Właśnie dlatego Jezusowa przypowieść służy kaznodziejom do swoistego rachunku sumienia. Bo w końcu chodzi o nawrócenie:„Zabiorę się i pójdę do mego ojca, i powiem mu: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw Bogu i względem ciebie” (Łk 15,16). Wielu z nas utożsamia się z powracającym synem. Jakie pytania kołatały się w ...
Niedziela ze Słowem

Łzy przed bramami nieba (1.09.2019)

Timisoara. W prawosławnej katedrze, która była świadkiem rewolucji prowadzącej do obalenia rządów reżimu, trwa udzielanie sakramentu namaszczenia chorych. Kilkadziesiąt osób tłoczy się do siedmiu kapłanów ustawionych w różnych miejscach świątyni. Każdy z nich ma przed sobą ewangeliarz. Praktyka z zewnątrz wygląda nieco dziwnie. Duchowny otwiera księgę na chybił trafił i czyta fragment, na który natrafia. W momencie czytania dotyka głowy chorego świętą księgą. Za chorym tłoczą się inni, kładąc mu ręce na ramionach, a na ich ramionach kładą dłonie inne ...
Niedziela ze Słowem

Drzwi niebios (25.08.2019)

Jezus w swoim obrazowym języku bardzo często sięga po kontrasty. One najłatwiej zapadają w pamięć. Tak jest i w przypadku ciasnych drzwi: „Usiłujcie wejść przez ciasne drzwi; gdyż wielu, powiadam wam, będzie chciało wejść, a nie będą mogli. Skoro Pan domu wstanie i drzwi zamknie, wówczas stojąc na dworze, zaczniecie kołatać do drzwi i wołać: Panie, otwórz nam!; lecz On wam odpowie: Nie wiem, skąd jesteście” (Łk 13,24-25). Staje się jasne, że obraz ten kontrastuje z szeroką bramą. Gdy w uszach ...
Niedziela ze Słowem

Ku wolności (18.08.2019)

Już na pierwszych stronach Ewangelii Łukasza znajdujemy opis chrztu Jezusa w Jordanie. Jan Chrzciciel ogłosił pojawienie się Mesjasza, Duch Święty w postaci gołębicy zstąpił na Jezusa, a Bóg Ojciec głosem dobywającym się z niebios potwierdził Jego Boże synostwo. Co więc ma na myśli Jezus, gdy w toku swej działalności zapowiada: „Chrzest mam przyjąć i jakiej doznaję udręki, aż się to stanie” (Łk 12,50). Bo z pewnością nie chrzest w Jordanie. Odpowiedzi szukać należy we wczesnochrześcijańskich i średniowiecznych ikonach chrztu Pańskiego. ...
Niedziela ze Słowem

Skarb na ulicach Kalkuty (11.08.2019)

Postać św. Matki Teresy przychodzi mi na myśl za każdym razem, czy słucham tych słów Jezusa: „Sprzedajcie wasze mienie i dajcie jałmużnę! Sprawcie sobie trzosy, które nie niszczeją, skarb niewyczerpany w niebie, gdzie złodziej się nie dostaje ani mól nie niszczy. Bo gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze” (Łk 12,33-34). Pewien dziennikarz wybrał się z Anglii, by napisać tekst o życiu założycielki Misjonarek Miłości. Pomysł był przejrzysty: opisać zwykły dzień Matki Teresy. Wszystko rozpoczęło się od dwugodzinnej adoracji ...
Niedziela ze Słowem

Szata słowna (28.07.2019)

W grudniu 2016 roku Konferencja Episkopatu Polski podjęła decyzję o przygotowaniu nowego tłumaczenia Biblii dla celów liturgicznych. Przekład ma być rewizją V wydania Biblii Tysiąclecia, które ukazało się w 1999 roku. Wielu stawia sobie pytanie, jak wybrzmi szósta prośba Modlitwy Pańskiej. Nie wódź nas na pokuszenie? Czy może: nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie? Wiemy, że Ewangelie zawierają dwie wersje Ojcze nasz, Mateuszową i Łukaszową. Jednak wielu katolików znad Wisły jest błędnie przekonanych, iż w jednej wersji mówi się o wodzeniu na ...
Niedziela ze Słowem

Między kuchnią a kaplicą 21.07.2019

Gdy z drżeniem serca oznajmiłem doświadczonemu proboszczowi swoją decyzję o wstąpieniu do seminarium, zabrał mnie na długą wieczorną rozmowę. Mówił o swoim doświadczeniu kapłaństwa. Wiesz – powiedział w pewnej chwili – gdy wieczorem po całym dniu pracy, rozmów z ludźmi, spotkań duszpasterskich, Eucharystii, konfesjonale, kancelarii wracam w końcu do domu, czasem padam z nóg ze zmęczenia. I wtedy jestem najszczęśliwszy. Czy tak właśnie czuła się Marta? Zabiegana, zatroskana o porządek, posiłek i wygodę gości? Zmęczona i szczęśliwa, że spełniła swój ...
Niedziela ze Słowem

Między Jerozolimą a Jerychem (14.07.2019)

Aleksandria w Egipcie. Jeden z najważniejszych ośrodków akademickich starożytnego świata. To tu w III wieku przed Chr. powstał przekład Biblii Hebrajskiej na język grecki, zwany Septuagintą. Tu istniała największa na świecie biblioteka, licząca czterdzieści tysięcy woluminów, które uleciały z dymem, gdy do brzegów Egiptu przybył Juliusz Cezar. Tu alegoryczną myśl rozwijał współczesny Jezusowi historyk i filozof żydowski Filon. Tu wreszcie podwaliny chrześcijańskiej szkoły alegorycznej w interpretacji Biblii położył Orygenes, najpłodniejszy z wczesnochrześcijańskich pisarzy. W kluczu alegorycznym przypowieść o miłosiernym Samarytaninie ...
Niedziela ze Słowem

Bój się Boga, nie diabła (07.07.2019)

Na przełomie wieków, dwadzieścia lat temu w każdej polskiej diecezji był jeden, niekiedy dwóch egzorcystów. Dziś jest ich w kraju nad Wisłą niemal stu pięćdziesięciu. I to wciąż nie wystarcza. Niektórzy przestali już pełnić oficjalnie tę posługę, a wciąż służą radą i wspomagają modlitwą młodszych kolegów. Przy Konferencji Episkopatu Polski działa Zespół Ekspertów do spraw egzorcyzmów. Od 2016 roku należę do tego zespołu, co pozwala mi częsty kontakt z egzorcystami. Co więcej, już niedługo w Katowicach powstać ma ośrodek kształcący ...
Niedziela ze Słowem

W ogniu (30.06.2019)

Mijają niemal dwa stulecia od chwili, gdy do rąk Francuzów trafiło pierwsze wydanie „Notre Dame de Paris”, w Polsce znane później jako „Dzwonnik z Notre Dame”. Victor Hugo pisał tak, jakby przed jego oczyma roztoczyła się prorocza wizja: „Kościół Marii Panny w Paryżu jest jeszcze niewątpliwie i dzisiaj budowlą majestatyczną i wspaniałą. Mimo że katedra starzejąc się pozostała piękna, trudno nie westchnąć, trudno się nie oburzyć na widok niezliczonych uszkodzeń i niezliczonych ran, które czas i człowiek zadawali tej czcigodnej ...
Niedziela ze Słowem

Siedem kropli krwi (23.06.2019)

Jezus kilkukrotnie zapowiadał swoją mękę, śmierć i zmartwychwstanie. Czynił to na przykład w takich słowach: „Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć: będzie odrzucony przez starszyznę, arcykapłanów i uczonych w Piśmie; zostanie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie” (Łk 9,22). Tak dokona się odkupienie grzesznego człowieka. Siódemka w Biblii wskazuje na doskonałość i działanie Boga. Jezus siedmiokrotnie przelał krew. Po raz pierwszy ósmego dnia po narodzeniu, gdy został obrzezany zgodnie z żydowskim Prawem. Po raz drugi, gdy w ogrodzie Oliwnym padł na kolana, ...
Niedziela ze Słowem

Bóg lubi trójki

fot. Ewa Burak Mówił Jezus o Duchu Świętym: „On Mnie otoczy chwałą, ponieważ z mojego weźmie i wam objawi. Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że z mojego weźmie i wam objawi” (J 16,14-15). W tych krótkich zdaniach pojawia się cała Trójca. Jest Jezus, który zostanie otoczony chwałą. Jest Ojciec, który wszystko dzieli ze swoim Synem. Jest wreszcie Duch Święty, który objawi nam boskie prawdy. Między innymi tę o Trójcy. Bóg lubi trójki. Wystarczy popatrzeć na historię Jezusa. Najpierw ...
Niedziela ze Słowem

Życiodajna pamięć (09.06.2019)

Dla wielu katolików „Krąg biblijny” czy „Krąg franciszkański” Romana Brandstaettera należą już do klasyki literatury religijnej. Niewielu jednak zdaje sobie sprawę, że równie wybitnym pisarzem był dziadek Brandstaettera, zmarły w 1928 roku prozaik hebrajski. Wybitny znawca literatury hebrajskiej Joseph Klausner nazywał jego utwory „perłami hebrajskiej prozy”. Sam Roman wielokrotnie z nabożną czcią wspomina swego dziadka, który kazał mu się uczyć na pamięć dużych fragmentów Biblii. Pewnego razu zniecierpliwiony wnuk wykrzyknął: „Ależ ja tego nie rozumiem!”. „Nie rozumiesz? – odpowiedział dziadek. ...
Niedziela ze Słowem

Marzenie przy meczecie (02.06.2019)

Droga szabatowa w tradycji żydowskiej to około 1800 metrów. Właśnie w takiej odległości od murów starej części Jerozolimy, na stokach góry Oliwnej, położony jest meczet upamiętniający wniebowstąpienie Chrystusa. To właśnie tu czterdzieści dni po zmartwychwstaniu Jezus wyprowadził swoich uczniów „i podniósłszy ręce błogosławił ich. A kiedy ich pobłogosławił, rozstał się z nimi i został uniesiony do nieba” (Łk 24,50-51). Meczet Wniebowstąpienia? Czy to nie paradoks? Owszem. A wszystko przez zawiłe losy historii. Pierwszy kościół powstał tu już w IV wieku. ...
Niedziela ze Słowem

Pokój nie tylko z Bogiem 26.05.2019

Formuła rozgrzeszenia, którą penitent słyszy w konfesjonale, głosi, że skutkiem sakramentu pojednania jest „przebaczenie i pokój”. To tu znajdują wypełnienie Jezusowe słowa: „Pokój zostawiam wam, pokój mój wam daję. Nie tak, jak daje świat, Ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się nie lęka” (J 14,27). Obydwa te wymiary – przebaczenie i pokój – są zazwyczaj nierozerwalne. Fakt otrzymania przebaczenia grzechów najczęściej pociąga za sobą wewnętrzny pokój i pogodę ducha. Obydwie te wartości wynikają przede wszystkim z ...
Niedziela ze Słowem

Modlitwa czy rozwód? (19.05.2019)

Czy pielęgnowanie miłości może wyrażać się przez wspólną modlitwę? Owszem. Badania prowadzone przez University of Texas w San Antonio przez Christophera Ellisona ukazują fascynującą prawdę. W Stanach Zjednoczonych rozpada się ponad połowa małżeństw (to akurat nie jest fascynujące). Okazuje się jednak, że spośród małżeństw, które codziennie poświęcają choćby chwilę na wspólną modlitwę, rozpada się niecały jeden procent. Badacz dochodzi do wniosku, że wspólna modlitwa jest oznaką pielęgnowania więzi małżeńskiej i znacząco chroni przed rozwodem. Problem jednak w tym, że zaledwie ...
Niedziela ze Słowem

Jedno (12.05.2019)

Zdaniem Żydów, którzy nie weszli do Kościoła, zdecydowanie nie do pogodzenia z przekonaniami judaizmu w różnych jego odmianach i nurtach był pogląd głoszony przez chrześcijan dotyczący bóstwa Chrystusa. Dekalog, najistotniejsze żydowskie prawo judaizmu tak biblijnego, jak i rabinicznego, zawierał wyraźne podkreślenie jedyności Boga. Podobny zapis zawiera odmawiana codziennie przez Żydów modlitwa Szema: Słuchaj, Izraelu, Pan jest jedyny. W dobrej nowinie głoszonej przez pierwszych uczniów Jezusa żydowscy uczeni dostrzegali zagrożenie dla idei czystego monoteizmu. Tymczasem chrześcijanie chętnie powoływali się na słowa ...
Niedziela ze Słowem

Bez lęku (5.05.2019)

Kiedy Jezus po raz pierwszy i po raz drugi zadaje Piotrowi pytanie: „Szymonie, synu Jana, czy miłujesz mnie?” (J 21,15.16), ewangelista sięga po grecki czasownik agapan. Termin agape podkreśla ten przymiot miłości, jakim jest bezinteresowność. Agape jest zdolna do ogromnych poświęceń. Nawet do ofiary z życia. Odpowiadając Jezusowi, Piotr jest nie odważa się szafować deklaracjami, które mogą okazać się bez pokrycia. Używa więc terminu filein, który oznacza raczej przyjaźń natury emocjonalnej. Agape to akt woli: kocham, bo chcę kochać i świadomą ...
Niedziela ze Słowem

Szaleństwa nie ma (28.04.2019)

Urodził się w połowie IV stulecia w Antiochii Syryjskiej, jego życie jednak tak siępotoczyło, że został biskupemKonstantynopola. W prawosławnej Cerkwii i Kościele greckokatolickim do dziś liturgia jest odprawiana według zaproponowanego przez niego rytu. W Kościele Wschodu uchodzi za największego kaznodzieję, jakim bez wątpienia był, co jednoznacznie potwierdzają jego pisma. Jan Chryzostom nie miał najmniejszych wątpliwości, że tym, co dodawało sił pierwszym chrześcijanom, było ich absolutnie niezachwiane przekonanie o zmartwychwstaniu Chrystusa. W homilii do Pierwszego Listu do Koryntian pisał: „Skądże więc ci, ...
Niedziela ze Słowem

Na całe życie (21.04.2019)

Za czasów Chrystusa, po dokonaniu namaszczenia ciał zmarłych, owijano je całunem, na twarzy kładziono sudarion, a ręce i nogi przewiązywano opaskami. Proces przygotowania ciała do pogrzebu wyglądał następująco: na jednej części długiego całunu kładziono wzdłuż ciało zmarłego, a następnie drugą częścią przykrywano korpus, po czym owijano całun w poprzek opaskami. Osobną chustę przygotowywano na głowę zmarłego. Owinięcie głowy miało przede wszystkim znaczenie symboliczne: oznaczało, że zmarły definitywnie odszedł ze świata żyjących i że jego stan jest nieodwracalny. Znajomość tych zwyczajów ...
Niedziela ze Słowem

Z chwały w ciemność (14.04.2019)

Do Jerozolimy przybył w świetle dnia. To był bardzo jasny moment Jego życia. Blasku dodawały okrzyki tłumu: „Błogosławiony Król, który przychodzi w imię Pańskie. Pokój w niebie i chwała na wysokościach” (Łk 19,38). Nie minął jednak tydzień, gdy nad Jego życie nadciągnęły ciemne chmury. Tak ciemne, że gdy umierał,na trzy godziny mrok ogarnął całą ziemię. Pojawił się w samo południe, dokładnie w momencie, kiedy słońce znajduje się w najwyższym punkcie na niebie, a żar słoneczny w Palestynie doskwiera najbardziej. Apokryficzny ...
Niedziela ze Słowem

Brak śmiałości

fot. M. Rosik Przypalona zupa? To dobry powód do rozwodu – twierdził niemal współczesny Jezusowi rabbi Hillel. Rabbi Akiba był jeszcze bardziej liberalny: każdy powód jest dobry, jeśli mężczyzna zechce rozwieść się z żoną. Najbardziej rygorystyczny był Szammaj. Jedynie bezdzietność i cudzołóstwo żony daje mężowi prawo, by wręczyć jej list rozwodowy. Dlaczego więc stojącej przed Jezusem kobiecie cudzołożnej grozi śmierć przez ukamienowanie? Nie wiemy, czy była czyjąś żoną. Jeśli tak, to czemu w jednym przypadku sankcją za zdradę małżeńską był ...
Niedziela ze Słowem

Całkiem hipotetycznie (31.03.2019)

Jezusowa wyobraźnia, której daje wyraz w przypowieściach, sięga poza granice dawnej Palestyny. Skoro syn, do którego przylgnął przydomek „marnotrawny”, pasał świnie, zwierzęta uważane przez Żydów za nieczyste, stąd wniosek, że znalazł się w krainie pogan. To właśnie tam podjął decyzję: „Zabiorę się i pójdę do mego ojca, i powiem mu: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw Bogu i względem ciebie; już nie jestem godzien nazywać się twoim synem: uczyń mię choćby jednym z najemników” (Łk 15,18-19). Do domu miał więc pewnie niezły kawałek drogi, ...
Niedziela ze Słowem

Całkowity brak proporcji (24.03. 2019)

W należącej już pewnie do klasyki książce „Pytanie nieobojętne” ojciec Jacek Salij pisał: „Nie należy wyobrażać sobie, jakoby Pan Bóg zesłał na człowieka podleganie cierpieniom i śmierci za to, że człowiek popadł w grzech. Raczej w tym sensie są one karą za nasz grzech, że zniszczenie i śmierć, jakie sprowadziliśmy do naszych dusz, promieniuje również na nasze ciała. To niesprawiedliwe obarczać Pana Boga winą za to, że podlegamy cierpieniu i śmierci”. Człowiek, przez swój własny wybór zgotował sobie sytuację podlegania ...
Niedziela ze Słowem

Przemienienie razy pięć

Wystawiony w 1924 roku na górze Tabor franciszkański kościół posiada dwie wieże, z lewej i prawej strony głównego wejścia. Tym właśnie cechuje się styl rzymsko-syryjski. Wewnątrz znajdują się dwie kaplice poświęcone Mojżeszowi i Eliaszowi, którzy ukazali się przed Jezusem obleczonym w słońce. Natomiast w nawie głównej, którą wieńczy krypta z ołtarzem eucharystycznym, przedstawiono scenę rozmowy Jezusa z prawodawcą i przedstawicielem proroków, otoczoną czterema innymi „przemienieniami”. Taki właśnie był zamysł architekta. Mozaiki przedstawiają kolejno: narodzenie Jezusa, ustanowienie Eucharystii, śmierć i zmartwychwstanie. ...
Niedziela ze Słowem

Pustynia i niebiosa (10.03.2019)

Białe mury wzniosłej Jerozolimy pozostają poza plecami. Przed oczyma rozpościera się otwarta przestrzeń. Pustynia Judzka rozciąga się na północny-wschód od miasta w kierunku Morza Martwego. Pustynia, która podnosi ducha i grozi, uwzniośla myśli i straszy niebezpieczeństwem. Poszarpany kamienisty krajobraz, strome urwiska, dziwacznie skręcone wąwozy, żółtoszare barwy podłoża mieszające się z błękitną stalą nieba… To właśnie tu pojawił się wiedziony przez Ducha Jezus już u początku swej działalności. Tu był kuszony przez diabła. Scena ta zdecydowanie kontrastuje z zakończeniem misji Jezusa. ...
Niedziela ze Słowem

Dobry skarbiec (03.03.2019)

Chiara Amirante (fot. farodiroma.it) „Jeśli istniejesz, będę Cię kochać tak bardzo, że będziesz musiał mi się objawić!” – zawołała kiedyś w żarliwej modlitwie. I objawił się. Przyszedł z darem natychmiastowego i zupełnie nieoczekiwanego uzdrowienia, którego nie są w stanie wyjaśnić najwięksi specjaliści na świecie. Przewlekłe zapalenie błony naczyniowej oczu – tak brzmiał wyrok. Z ust lekarza trzy razy padło złowróżebne: choroba nieuleczalna. Pozostało najwyżej kilka miesięcy światła. Potem już tylko ciemność. Kiedy jednak kilka miesięcy później 24-letnia Chiara Amirante pojawiła ...
Niedziela ze Słowem

Jaka wdzięczność? (24.02.2019)

Karol de Foucould to założyciel zgromadzenia Małych Braci i Małych Sióstr Jezusa. Jego życie naznaczone było licznymi paradoksami. Wciąż marzył o założeniu wspólnoty, ale zmarł całkowicie osamotniony. Mówił: „To, o czym marzę w sekrecie, to coś bardzo prostego, małego liczebnie, przypominającego pierwsze wspólnoty pierwotnego Kościoła. Mała rodzina, małe ognisko monastyczne, maleńkie i bardzo proste”. Na łożu śmierci wyznał: „Ja, który potrafię tylko marzyć, niczego w życiu nie osiągnąłem”. Niedługo potem ogłoszony został błogosławionym. Karol de Foucauld zginął podczas rozruchów w ...
Niedziela ze Słowem

Geografia błogosławieństw (17.02.2019)

Sceniczne wprowadzenie do błogosławieństw ewangelista Mateusz rozpoczyna stwierdzeniem, iż Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. Te same błogosławieństwa u Łukasza wprowadzone zostały zupełnie inaczej: „Zeszedł z nimi na dół i zatrzymał się na równinie. Był tam duży poczet Jego uczniów i wielkie mnóstwo ludzi z całej Judei i z Jerozolimy oraz z wybrzeża Tyru i Sydonu” (Łk 6,17). Rozbieżność pomiędzy lokalizacją Jezusowej mowy doczekała się w historii egzegezy wielu interpretacji. Dwie najbardziej powszechne odwołują się kolejno do kontekstu socjologicznego czasów ...
Niedziela ze Słowem

Przemierzając Galileę (10.02.2019)

Wchodzę na stronę Google Maps, by przyjrzeć się niektórym odległościom. Tyberiadę od Tabgi, gdzie Jezus rozmnożył chleb dzieli czternaście kilometrów. Znaczenie bliżej – bo zaledwie osiem – jest do Magdali, skąd pochodziła kobieta, z której Pan wyrzucił siedem złych duchów. Kafarnaum, gdzie mieszkał pierwszy papież, zapewne ze swoją teściową, oddalone jest od Korozain o jedenaście kilometrów. Równie bliskie są Kana, Góra Błogosławieństw, Seforis, a nawet Tabor. Wszystkie te miejscowości, w których Jezus przez trzy lata głosił dobrą nowinę o szaleńczej ...
Niedziela ze Słowem

W sieci paradoksów (03.02.2019)

W 303 roku Dioklecjan rozpętał krwawe prześladowania chrześcijan. Wydał edykt zakazujący sprawowania kultu i nakazujący spalić wszystkie egzemplarze Pisma Świętego. Ci, którzy nie chcieli spalić swoich Biblii, mieli utracić prawa obywatelskie, być pozbawieni wolności, a nawet groziła im śmierć. Dwadzieścia pięć lat później Konstantyn wydał edykt, który nakazywał na koszt państwa przygotować pięćdziesiąt egzemplarzy Pisma Świętego. Inny paradoks? Zmarły w 1778 roku Wolter miał przepowiadać, że za sto lat po chrześcijaństwie nie będzie śladu, a chrześcijanie staną się historią. Tymczasem ...
Niedziela ze Słowem

Tradycjonaliści czy wierzący rozumnie? (27.01.2019)

Św. Łukasz zwierza się Teofilowi: „Wielu już starało się ułożyć opowiadanie o zdarzeniach, które się dokonały pośród nas, tak jak nam je przekazali ci, którzy od początku byli naocznymi świadkami i sługami słowa” (Łk 1,1-2). Zwracają uwagę dwa słowa: „opowiadanie” i „przekazali”, wskazujące na przekaz pisemny i ustny. Albo inaczej: zapis i tradycja. Wiara Kościoła zasadza się na Piśmie Świętym i tradycji. Zdarza się czasem słyszeć pogląd: „Tego, o czym mówisz, nie ma w Piśmie Świętym”. Owszem, ale jest w uznanej ...
Niedziela ze Słowem

Znaki zapytania nad winem (20.01.2019)

Najstarsze manuskrypty Nowego Testamentu pisane są majuskułą (najczęściej uncjałą), czyli wielkimi literami. To jeszcze nie tak duży kłopot dla tłumaczy, choć czasem muszą zdecydować, czy słowo „duch” napisać dużą literą, wskazując na Ducha Świętego, czy raczej małą – a wtedy mowa o duchu ludzkim. Większy problem stwarza brak przerw między wyrazami. Tłumacz musi zdecydować, gdzie kończy się jedno zdanie, a zaczyna następne. Największy jednak kłopot stanowi czasem brak znaków zapytania. Tak właśnie jest w Janowym opowiadaniu o przyjęciu weselnym. Wszyscy ...
Niedziela ze Słowem

Ostrzeżenie z Watykanu (13.01.2019)

Odziany w wielbłądzią sierść prorok znad Jordanu grzmiał: „Ja was chrzczę wodą; lecz idzie mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u sandałów. On chrzcić was będzie Duchem Świętym i ogniem” (Łk 3,16). Ogień ma dwie cechy: światło i żar. Również ogień Ducha Świętego na dwie cechy: światło prawdy i żar gorliwej miłości. Jezus nazywa przecież Ducha Świętego Duchem prawdy, a Paweł, apostoł z Tarsu, dowodzi, że przez Niego miłość Boża rozlana jest w naszych sercach. By płonął ...
Niedziela ze Słowem

Król wcale nie legendarny (06.01.2019)

Legendy to – według językoznawców – opowieści o postaciach historycznych, opowieści otoczone nimbem symboliki, stworzone, aby przekazać przesłanie ponadczasowe. Do gatunku tego – według biblistów – należy Mateuszowe opowiadanie o tajemniczych wędrowcach ze Wschodu. Jednak legenda ta obrosła „legendami”, które nie mają wiele wspólnego relacją ewangelisty. Jakimi? Pierwsza dotyczy tożsamości wędrowców. Niektórzy nazywają ich królami, inni mędrcami, inni lub astronomami. Ewangelista używa greckiego terminu, który można tłumaczyć jako „magowie”. Trudno jednak z całą precyzją określić, jaka była rola magów w ...
Niedziela ze Słowem

Życie w ukryciu (30.12.2018)

Pomysłów co do tego, gdzie Jezus spędzał swoje „lata ukryte”, w historii było wiele. Temat był szczególnie popularny wśród autorów apokryfów, czyli pism o charakterze religijnym, które nie dostały się do kanonu Pisma Świętego. Stawiano sobie pytania o dzieciństwo Jezusa, gdyż tak niewiele wspominają o nim Ewangelie kanoniczne. Autorzy apokryfów sięgają niekiedy po pomysły graniczące ze światem science fiction. Niektóre sceny są dość romantyczne. Mały Jezus miał lepić ptaki z gliny, które później – na dźwięk Jego klaśnięcia – ożywały. ...
Niedziela ze Słowem

Bóg pod sercem (23.12.2018)

„Poszukiwacze zaginionej Arki” to film, który należy dziś do absolutnej klasyki filmów przygodowych. Steven Spielberg trafnie, choć ponoć nie bez perypetii, obsadził w głównej roli Harrisona Forda i dziś cały świat zna go pod imieniem Indiany Jonesa. Fabuła przenosi nas do Egiptu w latach trzydziestych XX stulecia. Choć film do końca trzyma w napięciu, nie daje odpowiedzi, co rzeczywiście stało się z najświętszym przedmiotem religijnym dawnego Izraela. I dać nie może. Arka Przymierza do czasów niewoli babilońskiej, a więc do ...
Niedziela ze Słowem

Zgrzyt nad Jordanem? (16.12.2018)

Chrzest Jezusa z rąk Jana budzi nie lada zakłopotanie. Był to przecież chrzest nawrócenia. Odziany w wielbłądzią sierść prorok nakazywał ludziom dzielić się ubraniem i żywnością, celnikom zabraniał pobierać więcej niż to, co konieczne, a żołnierzom uciskać kogokolwiek. A później dodawał: „Ja chrzczę was wodą; lecz idzie mocniejszy ode mnie, któremu ja nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u sandałów” (Łk 3,16). Skoro Jezus jest mocniejszy od Jana, ba, jest bezgrzeszny – po co Mu chrzest nawrócenia? Czy to nie zgrzyt ...
Niedziela ze Słowem

Powtórka z historii (09.12.2018)

To nie Louis Amstrong – jak niemal powszechnie się sądzi – jest autorem pieśni „Go down, Moses”, znanej także pod tytułem „Let my people go!”. Pieśń ułożyli w XIX stuleciu niewolnicy rodem z Afryki, zamieszkujący Amerykę. Ich zdaniem sytuacja, w jakiej się znaleźli, jako żywo przypominała sytuację uciskanych w Egipcie Izraelitów. „Obchodził więc całą okolicę nad Jordanem i głosił chrzest nawrócenia dla odpuszczenia grzechów” – mówi Łukasz ewangelista o Janie Chrzcicielu (Łk 3,3). Jan głosił na pustyni, ale chrzcił w ...
Niedziela ze Słowem

By nie żałować (02.12.2018)

Czego ludzie najbardziej żałują tuż przed śmiercią? Takie pytanie postawiła sobie australijska pielęgniarka, która wiele lat spędziła z osobami świadomymi tego, że za kilka dni lub tygodni ich życie dobiegnie końca. Właściwie nie sobie, lecz swoim pacjentom. Bronni Ware jest autorką książki zatytułowanej „The Top Five Regrets of the Dying”. Książka powstała w oparciu o rozmowy z odchodzącymi z tego świata. Oto wynik owych rozmów – pięć najczęściej powtarzających się odpowiedzi: „Żałuję, że nie miałem więcej odwagi żyć życiem prawdziwym dla ...